پرش به محتوای اصلی
ظرفیت‌های روانی تواناییهای بنیادین

هوش تجربی

Experiential Intelligence·intelligence
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

هوش تجربی ظرفیت یادگیری حسی فعال است که به‌ویژه از مشاهده و عمل در محیط بهره می‌گیرد. به بیان دیگر، «ظرفیت یکپارچگی حسی حرکتی برای شناخت» قلمداد می‌شود. این ظرفیت مستلزم «تیزحسی» است و با کنجکاوی و پافشاری برای تجربهٔ دانسته‌ها همراه است.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

هوش تجربی افزون بر جنبهٔ شناختی از ملازمات غیرشناختی نیز بهره‌مند است، زیرا هیچ آموزه‌ای بدون کسب تجربه پذیرفته نمی‌شود. یکپارچگی حسی حرکتی زمینهٔ فعالیت‌های نیازمند هماهنگی حسی حرکتی را فراهم می‌کند و هوش تجربی برجسته زمینهٔ تحقق انواع ششگانهٔ تیزهوشی آفرینندگی است. در پژوهش‌ها، هوش تجربی در رابطهٔ هیجان اندیشه با خلاقیت نقش میانجی داشته است. در الگوی هیجان اندیشه، پویایی تعامل عملی و تجربی با محیط را بهبود می‌دهد و بی‌تابی تعامل فعال و تجربه‌های عملی را کاهش می‌دهد.

تعریف انگلیسی

Experiential intelligence is the capacity for active sensory learning, drawing especially on observation and action in the environment. In other words, it is regarded as the "capacity of sensorimotor integration for cognition." This capacity requires acute sensitivity (tizhessi) and goes with curiosity and persistence in experiencing what one knows.

منابع