روانشناسی سیاسی تیزهوشی

در مطالعۀ «ترمن» هزار و دویست و چهل و یک تیزهوش (ششصد و نود و هشت مرد و پانصد و چهل و سه زن) از طریق «خودسنّجی» در مورد «محافظه کاری- بنیادگرایی» (r-c) بر طبق یک میزان نه رتبه ای، درجه و نمره دادند. این پیوستار از «کاملاً بنیادگرا شروع می‌شد و به کاملاً محافظه کار» می‌انجامید.

تیزهوشان مزبور در اواسط زندگی خود یعنی چهل و چهار سالگی در سال۱۹۵۰ عقاید خویش را بر اساس ملاک فوق این گونه نمره دادند: بر طبق جدول ۱، بیش از نیمی از مردان و تقریبا سه چهارم زنان خود را در وسط مقیاس قرار داده اند. مردان درمقایسه با زنان گرایش بیشتری به محافظه کاری داشتند. (۵۷/۵ در مقابل ۳۸/۵).

جدول ۱ – نتایج خودسنّجی تیزهوشان در مقیاس r-c(1950) مآموزآم

در این مورد تفاوت جنسی در سطح ۹۷% معنی دار بود. این تفاوت در نقطۀ متوسّط ۶ و ۵ و ۴ و نیز حیطۀ محافظه کاری (۹ و ۸ و ۷) در میان مردان و زنان به دست آمد.

برای هر دو جنس، حیطه بنیادگرایی تفاوتی نداشت (۱۰% و ۱۱%)

تفاوتی که در دو مقطع ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ به دست آمد، در جدول «دو» دیده می‌شود:

جدول ۲ – تفاوت خودسنّجی (بر حسب r-c) تیزهوشان در سال ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰.

تفاوت میان دو تاریخ در هر دو جنس در سطح ۹۹% از لحاظ امّاری معنی دار بود. برای مردان ۲۹% به ۳۶% و زنان ۲۴% به ۳۱% از لحاظ محافظه کاری تفاوت وجود داشت.

در سال ۱۹۵۰ نقطه‌های انتهایی (۹ و ۱) کمترین فراوانی را داشت. رابطه میان درجه بندی شخصی در سالهای ۱۹۴۰و ۱۹۵۰ برای هر دو جنس ۶۲/۰ بود.

سنّ

«سنّ» به عنوان یک عامل محیطیّ(خارجی) در گرایش سیاسی مطرح بوده است. بر طبق جدول «سه» جوانترین گروه(متولّدین ۱۹۱۵ به بعد) از گروه مسنّ‌تر، ثبات کمتری در محافظه کاری نشان داده است. (۱۸/۵ برای جوانترین در مقایسه با ۶۲/۵ برای مسنّ ترین) سه گروه مسنّ‌تر تفاوتی را در این زمینه بروز ندادند.

همین گرایش در جنسیّت مؤنّث نیز برای متولّدین ۱۹۱۵ به بعد نیز نشان داده شد؛ امّا این اختلاف معنی دار نبود (میانگین سه گروه مسنّ‌تر ۴۱/۵ و گروه جوان ۱۶/۵ بود).

جدول ۳- نتایج سنّی و میزان r-c

تحصیل

در میان مردان و زنان، محافظه کارترین افراد، کسانی بودند که وارد کالج شده بودند، امّا فارغ التحصیل نشدند. فارغ التّحصیلان به مرکز مقیاس نزدیکتر بودند و در میان زنان، این امر بیش از مردان بروز داشت.

کسانی که وارد کالج نشده بودند، در کلّیۀ موارد، میان دو گروه تحصیلی دیگر قرار داشتند.

در میان گروه فارغ التحصیل، مردان تفاوتهایی را در مورد میزانr-cبر طبق درجۀ تحصیلی نشان دادند. در جدول چهار، نتایج r-c از لحاظ وضعیّت تحصیلی به چشم می‌خورد:

جدول ۴- نتایج سطح تحصیلات و میزانr-c

شغل و حرفه

نقطه نظرات سیاسی و اجتماعی همراه با شغل و حرفه، تنوّع و پراکندگی داشت. گرچه در این مورد استثنائاتی به چشم می‌خورد. بر طبق «مقیاس حرفه ای مینه سوتا»، مردان گروه الف دارای میانگین ۴۰/۵ در درجه بندی r-cبودند و این میانگین برای گروه ب، ۷۲/۵ بود. مردان گروه ج تقریباً مشابه با گروه ب بودند (در حدود ۷۳/۵).

محافظه کارترین گروه ۱۱ مرد از گروه د بودند(کشاورزی و شغلهای مربوط به آن ۴۵/۶)

(طبقه بندی شغلهای «مینه سوتا» در مبحث گرایشهای سیاسی ذکر شده است)

در جدول پنج، نتایج شغلی و حرفه ای نشان داده شده است.

اغلب مردانی که دارای شغلهای ۱ تا ۶ بودند، معمولاً بازخورد سیاسی آزادی خواهانه تری داشتند. این امر به ویژۀ هنگامی که شغلهای ۱۱ تا ۱۷ و ۱۸ تا ۲۱ نیز مقایسه می‌شوند، بارزتر است.

آزادی خواهترین گروه زنانی بودند که شغلهای متنوّع و پراکنده ای داشتند این میانگین برای آنها ۶۳/۴ بود. زنان خانه دار به عنوان بزرگترین گروه شرکت کننده (۳۳۹ نفر) میانگین ۵۰/۵ داشتند. در جدول شش، شغلهای زنان تیزهوش و r-c نشان داده شده است.

جدول ۵ نتایج شغلی و حرفه ای و میزانr-c

جدول ۶- مشاغل زنان تیزهوش و میزان r-c

درآمد

درسال ۱۹۴۹، ۳۲۲ نفر دارای درآمد سالانه ۷۰۰۰ دلار بودند که میانگین آنها ۷۲/۵ بود. یعنی غالباً محافظه کارتر بودند. در حالی که گروه دیگر که کمتر از ۷۰۰۰ دلار درآمد داشتند، دارای میانگین ۴۵/۵ بودند. این تفاوت معتبر بود (۰۲/۰= p)

برای زنان این امر برعکس بود.۲۱ زن که درآمد۶۰۰۰ دلار یا بیشتر داشتند، آزادیخواه‌ترین گروهها را تشکیل می‌دادند. امّا این تفاوت معتبر نبود.

به هر حال در مجموع می‌توان گفت که مردان و زنان تیزهوش که در حدود بالای ۷۰۰۰ دلار درآمد داشتند، نسبتاً محافظه کارتر از گروه زیر ۷۰۰۰ دلار بودند.

هوش

رادیکالیسم با آزادی خواهی ارتباط مثبتی با نمرات بالا در آزمون «تصوّر از تسلّط» داشت. این نتایج در جدول «هفت» دیده می‌شود:

جدول ۷- نمرات بر مبنای آزمون تصوّر از تسلّط

برای مردان میانگین ۱۵۰ و برای رادیکالیسم (۳ و ۲ و ۱) و ۱۴۰ برای حدّ متوسّط (۶و۵و۴) به دست آمد. تفاوت مزبور به طور فوق العاده ای معتبر بود (۰۰۱/۰= p)

در میان زنان، میانگینهای ۷/۱۵۳ برای رادیکالیسم و ۷/۱۳۲ برای حدّ متوسّط به دست آمد که این اختلاف معنی دارتر بود (۰۰۰۱/۰ =p).

کسانی که خود را محافظه کارتر تلقّی می‌کردند، پایینترین نمرات «خودباوری» را داشتند؛ اختلاف میانگین نمرات حیطه محافظه کاری (۹ و۸و۷) برای دو جنس چندان معنی دار نبود. (۰۹/۰ p= برای مردان و (۰۵/۰ = p برای زنان).

گرچه تعداد موارد با هوشبهر بالای ۱۷۰ کمتر از حدّی بود که بتوان استنتاجی نمود، امّا این گونه افراد، گرایش کمی به محافظه کاری نشان می‌دادند. ۴۲ مردی که دارای هوشبهر ۱۷۰ و بالاتر در طفولیّت بودند، در درجه بندی r-cدر سال ۱۹۵۰ میانگین ۰۷/۵ (۸/۱ =S.D) داشتند و برای گروه کلّی مردان، این میانگین ۵۷/۵ بود.

برای ۳۱ زن که در دوران طفولیّت دارای هوشبهر ۱۷۰ و بالاتر بودند، در سال ۱۹۵۰ میانگین ۵/۱۹ (۱۵۱= S.D) در مقایسه با یک میانگین ۳۸/۵ برای کلّیه زنان به دست آد.

گرچه افراد دارای هوشبهر عالی در دورۀ کودکی به طور متوسّط غالباً گرایش آزادی خواه داشتند، امّا در حدّ فاصل ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ بیشتر محافظه کار شدند. میانگین r-c برای مردان این گروه در سال ۱۹۴۰، ۸۳/۴ و برای زنان در همین سال ۹۰/۴ بود.

گرایشهای سیاسی

از ۱۲۵۰ تیزهوشی که مورد بررسی قرارگرفتند، ۵۵% مردان و نیمی از زنان خود را جمهوری خواه توصیف کردند. ثلث مردان و ۵/۲% زنان دموکرات و ۶/۲% از هر دو جنس، سوسیالیست بودند. هیچ یک در بخش کمونیست قرار نگرفت.۸/۷% مردان و ۶% از زنان دارای گرایشهای متفرّقه بودند.

از لحاظ میزان r-c در طیّ سالهای ۵۰-۱۹۴۰ گرایش به محافظه کاری به طرز بسیار بارزی مشهود بود. در حدود ۱۰% مردان و ۸% زنان بیش از سال ۱۹۴۰ خودشان را جمهوری خواه معرفی کردند.

تعداد دموکراتها در میان مردان از۴۰% در سال ۱۹۴۰ به ۳۳ % در سال ۱۹۵۰ کاهش یافت؛ در حالی که سهم زنان به سختی تغییر کرد.

سوسیالیستها در هر دو جنس تقریبا ً از ۴% در سال۱۹۴۰ به ۶/۲% در سال ۱۹۵۰ کاهش داشتند.

۱۰% مردان و ۱۲% زنان در مقولۀ هیچ یک و یا گرایش مستقلّ قرار داشتند.

مقایسۀ بخش گرایشهای سیاسی با درجه بندی شخصی r-c نشان می‌دهد که دموکراتها (هم زنان و هم مردان) به طرز معتبری، نقطه نظرات سیاسی و اجتماعی آزادی خواهانه تری را پیش گرفته اند.

در میان مردان دموکراتها با یک میانگین r-c در حدود ۵۱/۴ فقط نیم رتبه از نقطۀ وسط مقیاس فاصله داشتند؛ در حالی که جمهوری خواهان دارای میانگین ۴۸/۶ بودند. (جدول ۸).

جدول ۸ – گرایشهای سیاسی ورابطۀ آن با r-c (1950)

عادات انتخاباتی

جدول نه اطّلاعات مربوط به شرکت در فعّالیّتهای انتخاباتی ملّی، ایالتی و مجموعی را در سال ۱۹۵۰ نشان می‌دهد. ۹۴% مردان و ۹۸% زنان در بند همیشه و یا اغلب قرار گرفتند. این نتیجه تقریباً با یافتۀ سال ۱۹۴۰ یکسان بود.

جدول ۹- درصد شرکت در انتخابات -۱۹۵۰

جدول ۱۰-میزان فعّالیّتهای انتخاباتی در میان مردان و زنان تیزهوش

جدول ۱۱- گرایشهای سیاسی مردان و زنان تیزهوش

جدول ۱۲- نتایج درصدی میزان r-c در میان مردان و زنان تیزهوش

جدول ۱۳- نتایج درصدی مجموعی میزان r-c در میان مردان و زنان تیزهوش

وضعیّت شغلی

خودسنّجی در r-c از لحاظ وضعیّت شغلی، دارای تنوّع و پراکندگی بود. گروههای شغلی مورد نظر در شش بخش تقسیم بندی شده است:

I حقوقدان، اعضاء هیأت علمی دانشگاه، مهندس، فیزیکدان، شیمیدان، نویسنّده یا روزنامه نگار، معلّمین دبیرستان، روحانی، هنرپیشه یا آهنگساز و معمار و...

II صاحبان صنایع، تجارت، حمل و نقل، کارکنان بانک، دفترداری، امور مالی، بیمه، حسابدار، امّارگر، امور رفاهی، خدمات شغلی، نظامی، سیاسی و اداری، موسیقیدان، و معلّم موسیقی، تهیه کنندۀ فیلم، کارگردان، ناشر، امور مربوط به رادیو و تلویزیون، اقتصاددان.

III کارمندان اداری، فروشنده، کارگران در امور تجارتی یا صنعتی، نمایندۀ بیمه، روابط عمومی، تجارت خرد، بازرگان، عکّاس، معلّم ورزش، آزمایشگاه، بازرس، سرکارگر، مباشر و ناصر، فیلمسازی.

IV شغلهای کشاورزی و...

V کارمند دون پایه، کارکنان نیمه ماهر.

VI شغلها با مهارت بسیار پایین.

جدول ۱۴- نتایج درصدی مجموعی میزان r-c در میان مردان و زنان تیزهوش

جدول ۱۵- وضعیّت شغلی و میزان r-c در گروه I

نویسنّدگان و روزنامه نگاران، رادیکالترین گروههای شغلی هستند. شیمیدانها، اطّباء، مهندسین و حقوقدانان، محافظه کارترین افراد گروه I را تشکیل می‌دهند در حالی که معلّمین، وضعیّت متوسّط مایل به رادیکالیسم را نشان می‌دهند.

درآمد

به طور کلّی درآمدهای بالای ۳۵۰ دلار در ماه، ارتباط دقیقی با محافظه کاری دارد.

جدول ۱۶- میزانr-c و درآمد تیزهوشان

تحصیل

تفاوتهای میان فارغ التّحصیلان دانشگاهها با فارغ التّحصیلان، معنی دار نیست. وضعیّت r-c در میان مردان و زنان برعکس است. به طور کلّی، میزان تحصیلات به طرز مشخّصی، ارتباط به رادیکالیسم سیاسی و اجتماعی ندارد.

جدول ۱۷- میزان r-c و وضعیّت مردان و زنان تیزهوش

وضعیّت روانی

در هر دو جنس، گرایش به رادیکالیسم با علائم مرضی افزایش می‌یابد.

جدول ۱۸- میزان r-c و وضعیّت روانی مردان و زنان تیزهوش

سازگاری اجتماعی

در سال ۱۹۲۸ از بررسی وضعیّت سازگاری اجتماعی تیزهوشان و رابطۀ آن با خودسنّجی در r-c بر اساس آنچه در جدول نوزده آمده است، تفاوت معنی داری میان دو جنس مشاهده نگردید.

جدول ۱۹- میزان r-c و وضعیّتسازگاری اجتماعی تیزهوشان

جهان بینی

کلارک (۱۹۸۵) دیدگاههای فلسفی سیصد و بیست و چهار کودک شش تا ده ساله را که نیمی از آنها تیزهوش بودند، بررسی نمود. تیزهوشان و غیر تیزهوشان از لحاظ سنّ – جنس و طبقۀ اقتصادی – اجتماعی همسان شده بودند.

نتایج مشخّص نمود که افراد تیزهوش بیشتر روزنامه می‌خوانند. به موضوعات و مسائل ملّی، اخبار جهانی و امور مربوط به جنگ توجّه بیشتری مبذول می‌دارند. آنها همچنین از لحاظ توجّه به موضوعات آموزشی و تربیتی، مسائل سیاسی و بین المللی میان ایالات متّحده و سایر ممالک در مقایسه با غیرتیزهوشان، تفاوت نشان می‌دهند.