۹۸. د – نقش جامعه

نفوذ جنبه‌های اجتماعی در زمینهٔ مورد بحث آن چنان است که تعاریف، مفاهیم و بطور کلی مبانی را نیز می‌تواند تحت تاًثیر قرار داده هویت خاصی بخشد. برخی از این مفاهیم و تسمیه‌ها موجب سوء تفاهمات فرهنگی و اجتماعی می‌شود؛ لذا نیاز به بازنگری و اصلاح مفاهیم در درون هر جامعه‌ای، ضروری بنظر می‌رسد. اما مجدداً تاًکید می‌شود که تاًثیر‌بخشی محیطی را قالب تکوینی فرد تیزهوش، تعیین می‌نماید. ویژگیهای تکوینی غالب افراد تیزهوش چنان است که در هر شرایط اجتماعی اگر شیء‌گرایی ترغیب شود، ممکن است به تعامل، جامعه‌پذیری و پرورش اجتماعی آنها آسیب وارد آید.جامعه باید به ضرورت و لزوم پرورش اجتماعی نخبگان و افراد تیزهوش پی ببرد. نقش حیاتی و تاًثیر تام نخبگان در توسعه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، دفاعی، و سرانجام کسب حیثیت جهانی و مرجعیت بین‌المللی، غیر قابل انکار است و از سوی دیگر، عدم پرورش ویژه، موجب آسیب روانی، بزهکاری اجتماعی، و گسترش استبداد و استثمار در جوامع بشری و تکوین آسیبهای ارزشی می‌گردد.

پرورش اجتماعی آحاد تیزهوش در گرو رضایت اجتماعی آنان است و خشنودی و رضایت اجتماعی آنها بستگی به میزان ارضای انتظارات اجتماعیشان دارد. تا کنون سیزده عامل بسیار مهم در تکوین رضایت اجتماعی نخبگان در جامعهٔ ما، تشخیص داده شده است:

1 – پذیرش اجتماعی – پذیرفتن تمامیت وجودی فرد تیزهوش از لحاظ عقاید، نیازها، تواناییها، احساسات و پرهیز از هر گونه تبعیض در جامعه.

2 – تعدیل انتظارات جامعه – جامعه باید توقعات خود را در سطح واقعیتهای موجود فرد تیزهوش تعدیل نماید.

3 – درک – درک، فهم و شناسایی صحیح پدیده و مفهوم تیزهوشی و شخص تیزهوش.

4 – منزلت – به رسمیت شناختن موقعیت و نقش منحصر بفرد و اختصاصی فرد تیزهوش در صحنهٔ جامعه.

5 – پیشرفت اجتماعی – ارتقاء و توسعه همه جانبهٔ جامعه.

6 – اعتلای فرهنگی – تعالی و پیشرفت فرهنگ، نظام ارزشی و هنجارهای اجتماعی.

7 – محبت – مهربانی و دوستی اجتماع نسبت به فرد تیزهوش.

8 – شناخت جامعه توسط فرد تیزهوش – درک درست واقعیتهای اجتماعی، ساختار وجودی و ماهیت انتظارات جامعه.

9 – حمایت – پشتیبانی مادی و معنوی جامعه از تواناییها و فعالیتها و نگرشهای ویژهٔ تیزهوش.

10 – احترام – ارجگزاری و ارزش نهادن به فعالیتها، عقاید و هنجارهای فرد تیزهوش درصحنهٔ جامعه.

11 – استقلال – رعایت فردیت و استقلال فرد تیزهوش توسط جامعه و به رسمیت شناختن حریم شخصی وی.

12 – امنیت – حاکمیت نظم، ثبات، و آرامش در صحنهٔ جامعه.

13 – تعامل – معاشرت و مصاحبت فرد تیزهوش با جامعهٔ خود.