استعداد ریاضی
تعریف
استعداد ریاضی توانایی بالای غیرعادی در فهم و درک پدیدههای ریاضی و استدلال ریاضیگونه است. بسیاری از صاحبنظران آن را بدون تأکید بر محاسبات حسابی و کسب درجات بالا در ریاضیات میدانند. این استعداد از لحاظ آماری معنادار است و به حیطهی دو تا سه درصدی بالای توانایی ریاضی در جمعیت کلان اشاره دارد.
برای مطالعهٔ بیشتر: موضع درونی نظارت و اسناد علیّتی: همانندیها و تفاوتها در تیزهوشی ریاضی، راهنمایی و مشاورهٔ اقتضایی تیزهوشان: چارچوبی برای مشاور مدرسه، دشوارانگاری ریاضی: باور تیزهوش به سادگی یا دشواری دانش ریاضی و پیامدهای آن برای مشاور تحصیلی
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
گذشته از جایگاه ریاضی در هوش عمومی، برای استعداد ریاضی ساختار هوشی ویژهای در نظر گرفته میشود که با افزایش سن، کاهش عامل عمومی هوش و صعود ویژگیهای خاص را نشان میدهد. میان آن و استعدادهای علمی و هنری، بهویژه موسیقی، همبستگی روشن یافت شده است. «تیزهوشی ریاضی» نظامی روانی ویژه است، مرکب از برجستگی در ادراک تجسمی، استدلال، حل مسأله و تفکر واگرا، مبتنی بر نگرش و نظام ارزشی نظری و ریاضیگونه. رابطهی آن با برخی استعدادهای دیگر مبهم است؛ دانشآموزان مستعد ریاضی به ندرت استعداد کلامی دارند، ولی نمرات خوب زبان با نمرات خوب ریاضی همراه است و به نظر میرسد «استعداد ریاضی یکسویه» وجود دارد.
تعریف انگلیسی
Mathematical talent is an unusually high ability to understand mathematical phenomena and to reason in a mathematical manner. Many scholars regard it as such without emphasis on arithmetic calculation or earning high grades in mathematics. It is statistically significant and refers to the top two to three percent of mathematical ability in the large population.
منابع
- استعداد ریاضی، «1. تیزهوشی ریاضی» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-ریاضی/تیزهوشی-ریاضی-1523 — Definition, statistical significance, mathematical giftedness as psychological system
- استعداد ریاضی، «1. تیزهوشی ریاضی» https://www.eot.ir/کتب/استعداد-ریاضی/تیزهوشی-ریاضی-1523 — Special intelligence structure, correlations, ambiguous relation with verbal talent
- روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش ویژه، «40. ریشههای پیشرفت تحصیلی» https://www.eot.ir/کتب/روان-شناسی-کودکان-تیزهوش-و-روش-های-اموزش-ویژه/ریشه-های-پیشرفت-تحصیلی-1365 — Math, music and technical talents show correlation