پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی
خشنودی و بهداشت بهداشت کودک و نوجوان

بیتابی نوجوانی

Psychological restlessness
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

بیتابی (بیتابی روانی) از متغیّرهای «هیجان اندیشه» است و به حالتی گفته می‌شود که در آن شدّت اندیشه‌گردی، فعّالیّت و گفت‌وگوی ذهنی دربارهٔ مسائل فکری، فرد را دچار گرفتاری درونی، دل‌مشغولی و بی‌قراری مستمر می‌کند. این حالت با سرگشتگی، شکّ و تردید در حلّ مسائل، حسرت یقین، بیمناکی و نگرانی، احساس خستگی و ناتوانی، فرسایش تدریجی و احساس تحت فشار بودن همراه است.

برای مطالعهٔ بیشتر: بیتابی روانی و برتابش: دو قطب هیجان اندیشه در گسترهٔ هیجان تعلیل

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

در بررسی بهداشت روان نوجوانان، فقدان بیتابی با نام «برتابش» یکی از هفت مؤلّفهٔ بهداشت روان به شمار رفته است. در این توصیف، فرد گاه دچار ناامیدی از خود، احساس تنهایی، فراموشی کلافه‌کننده و بی‌خوابی می‌شود و نشانه‌هایی مانند خشکی دهان، تپش قلب و سردرد نیز بروز می‌یابد. در پژوهشها، بیتابی با خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش همبستگی منفی داشته است. با این حال، خلّاقیّت پسران تیزهوش و مستعد به بیتابی بستگی ندارد و در نوجوان تیزهوش سازمانده با بهرهٔ هوشی ۱۵۲ به بالا نیز بیتابی مانع خلّاقیّت نمی‌شود. اما ظاهراً در طیف بهرهٔ هوشی ۱۱۵ تا ۱۴۷ مانع آن می‌شود.

تعریف انگلیسی

Restlessness (psychological restlessness) is one of the variables of «thought-emotion» (hayajan-e andisheh). It refers to a state in which intense mental rumination, activity and inner dialogue about intellectual problems leave a person in inner entanglement, preoccupation and constant unrest. It is accompanied by bewilderment, doubt in solving problems, longing for certainty, fearfulness and worry, feelings of fatigue and incapacity, gradual erosion and feeling under pressure.

منابع