پرش به محتوای اصلی
آ ا ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز س ش ض ط ظ ع غ ف ق ک گ م ن و ه ی

تشخیص

Diagnosis·diagnosis
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

تشخیص در روان‌شناسی تعاملی، دریافت و شناخت یک ویژگی یا پدیدهٔ روان‌شناختی است که بر مبانی نظری استوار است. به باور نویسنده، تشخیص هر پدیدهٔ روان‌شناختی منحصراً در بررسی تعاملی و یکپارچهٔ نظام روانی صورت می‌بندد و جز آن برایندی پندارگونه و توهم‌آمیز دارد. این چشم‌انداز روان‌شناس را از عنصرگرایی و «تکّه‌برداری» مصون می‌دارد.

برای مطالعهٔ بیشتر: تشخیص هیجان اندیشه، نخبگی فرهنگی: مبانی نظری و تشخیص

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

تشخیص تعاملی بر پنج زمینه مبتنی است که در متن سه زمینه آمده است: چشم‌انداز تعاملی روان‌شناس با توجه تام به سایر ابعاد نظام روانی، ظرفیت تحلیلی نیرومند، و پیگیری «سازه‌های تعاملی». سازهٔ تعاملی برایند دو یا چند پایه یا دامنه است و هرچه دامنه‌های بیشتری را دربر گیرد، تعاملی‌تر است. در حوزهٔ تیزهوشی، مفاهیمی مانند هوش و خلّاقیت با منابع هفتگانه تشخیص داده می‌شوند که اعتبار یکسانی ندارند. معضل تشخیص از ابهام در مفهوم تیزهوشی دانسته شده و کاربرد مجموعه‌ای از منابع با اوزان اقتضایی ضروری است.

تعریف انگلیسی

Diagnosis in interactive psychology is the grasping and recognition of a psychological characteristic or phenomenon, grounded in theoretical foundations. According to the author, the diagnosis of any psychological phenomenon takes shape exclusively through an interactive, integrated examination of the psychological system; otherwise its outcome is illusory and delusional. This perspective protects the psychologist from elementism and piecemeal «chunk-taking».

منابع