ظرفیت تحلیلی
تعریف
ظرفیت تحلیلی یکی از پنج حیطهٔ تصمیمگیری است که به دو توانایی «توالییابی» و «ترکیبدهی» اشاره دارد. در توالییابی، مشاور بر گلایهٔ مراجع متوقف نمیشود، مسئله را تحلیل و سازهیابی میکند، به ریشهیابی میرود، وضعیت موجود را تحلیل و سپس استنتاج میکند. در ترکیبدهی، با یکپارچگی به همهٔ استلزامها، موقعیتها و وضعیتهای موجود توجه میشود.
برای مطالعهٔ بیشتر: هوش تحلیلی و ظرفیّت تحلیلی: همانندیها و تفاوتها، راهنمای تفسیر فهرست ظرفیت تحلیلی شناختی: سه ظرفیت تحلیل، توالییابی و ترکیبدهی تجربی
نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی
شرح موضوعی
در الگوی پنجوجهی تصمیمگیری، تصمیم برایند تعاملی ظرفیت تحلیلی، دانش تخصصی، کارآزمودگی، انگیزش درونی و ویژگیهای شخصیتی است. در شخصیت تحلیلی، ظرفیت تحلیلی همراه با ظرفیت استنتاج تجربی، جنب و جوش هیجانی، نیروی روانی، سازشیافتگی محیطی و رقابتطلبی گسترهٔ بزرگی را میسازد که «پویایی تحلیلی» نامیده میشود. هوش تحلیلی نیز با ویژگیهای شخصیتی، نگرشی، انگیزشی و عاطفیِ ملازم با ظرفیت تحلیلی در تعامل است.
تعریف انگلیسی
Analytical capacity is one of the five domains of decision-making and refers to two abilities: sequencing and synthesis. In sequencing, the counselor does not stop at the client's complaint; they analyze the problem and identify its constructs, trace its roots, analyze the current situation and then draw inferences. In synthesis, all implications, circumstances and existing situations are considered with integration.
منابع
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «33. راهنمایی و مشاوره» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/راهنمایی-و-مشاوره-1228 — Two abilities: sequencing and synthesis; counselor's analysis and integration
- روانشناسی کار و مدیریت، «37. فصل شانزدهم پایههای روانشناختی تصمیمگیری» https://www.eot.ir/کتب/روانشناسی-کار-و-مدیریت/فصل-شانزدهم-پایه-های-روانشناختی-تصمیمگیری-1459 — Analytical capacity as one factor in five-facet decision model
- مقالات، «هیجان اندیشه و شخصیّت» https://www.eot.ir/مقالات/هیجان-اندیشه-و-شخصیت-1990 — Forms analytical dynamism with five other components
- زمینهٔ روانشناسی تعاملی، «20. هوش و یادگیری» https://www.eot.ir/کتب/زمینه-روانشناسی-تعاملی/هوش-و-یادگیری-1241 — Analytical intelligence interacts with traits tied to analytical capacity