۲۳. 1 تحلیل تاریخی جهان بشری

بررسی و مطالعه مهمترین مسائل آزاردهنده ای که بشر با آنها مواجه بوده و او را به ستوه آورده اند و تحلیل این گونه مشکلات به منظور کشف علل و عوامل (اجتماعی، اقتصادی، روان شناختی، سیاسی) مؤثّر در رخداد مزبور و بروز اقدامات اصلاحی بشر در قبال حلّ مشکل ویژه.

2 تحقیق و تجربه پیرامون مسائل انسانی در سطح جهانی

مطالعه تحقیقات گوناگون درباره یک واقعه خاص و کسب تجربه عملی از طریق شیوه‌های آماری، مصاحبه و مشاهده پیرامون علل و عوامل مؤثّر آن.

3 حلّ مسأله از طریق گروه مطالعاتی منظّم

فرد به عنوان یک متخصّص در داخل گروهی کوچک اقدام می‌نماید با اعضای گروه تحقیق، اطلاعات و نقطه نظرات خویش در موارد مفهوم اساسی مسأله، سؤالات مهم موجود، اطلاعات کسبی، راه حلّهای اجتماعی و نتایج و پیامدها و راه حلّها را مورد تبادل قرار داده در جهت توافق کلی در مورد حلّ نهایی، وحدت می‌بخشند.

4 فراگیری کیفیّت رشد و اجرای سیاست اجتماعی

آنها باید بدانند که عقاید و طرحهای اصلاحی چه جریانی را در جهت قانونی شدن طی می‌نماید؟ مواجه شدن با قانونگذاران، فوق العاده مؤثّر است.

«هالینگورث» بدون این که بر آموزش مهارتهای خاصّ تأکید ورزد، توصیه می‌نمود که برای رهبران نظری، زمینه مؤثّری فراهم آید تا آنها بتوانند از توانایی رهبری خویش برخوردار شوند. برنامه او نوعی غنی سازی و اقدامات عرضی بود:

1 فهم و درک صحیح از پدیده زمان

مطالعه تحول پدیده‌های مشترک برای تشکیل یک برداشت کلّی از گذشته، حال و آینده، مطالعه شرح حال کسانی که در گسترش تمدّن بشری پیشتازی نمودند و مطالعه زبان خارجی از عناصر این مرحله بودند.

2 پرورش هیجانی

تحمّل و بردباری در قبال جهالت و نادانی دیگران، اجتناب از بازخورد منفی نسبت به استبداد، حفظ خویش از وضعیّت بسته و محاط، برخورد مناسب با مغالطه دیگران، همراه با استفاده مثبت از زمان.

«مک کوبی» معتقد است که برای تحقیق توانایی انسانی، رهبران نیاز به تربیّت در مسائل انسانی دارند به نحوی که این احساس تقویت می‌شود که در طول تاریخ کشمکشی ناشی از جهالت، ظلم و بی عدالتی جریان داشته است. علاوه بر آن باید در قدرت نوشتن و سخنرانی قابلیّت کافی کسب نمایند. تشکیل یک شناخت مبرهن از تاریخ و دانشی مرکّب از مذهب، روان شناسی، فلسفه اخلاقی و ادبیّات نیز در این مورد ضرورت دارد.

برنامه تربیّت مربّی برای پرورش رهبری

معلمان و مربیان موفّق در پرورش رهبری به دانش آموزان رهبر، به منزله مجریان و مدیران مشارکتجو در اداره کلاس توجه بیشتری می‌کنند.

این مربّیان ویژه، از خصایصی اساسی و متمایزکننده برخوردارند:

1 بهسازی برنامه انفرادی انعطاف پذیر

2 ایجاد فضایی گرم و صمیمی در کلاس

3 تدارک پس خوراند

4 استفاده از روشهای تدریس متنوّع

5 توجه و احترام به ارزشهای شخصی و نظام ارزشی دانش آموز

6 ارجگذاری به خلاقیّت

7 تمهید محرکّاتی برای فرآیندهای ذهنی عالیتر

8 عنایت و حرمت به یکپارچگی شخصی و فردی

9 راهنمایی کردن، به جای فشار آوردن

10 مشارکتجویی در عوض استبداد

11 تمرکز داشتن در فرآیند به اندازه محصول

12 نوآوری و فراهم سازی موقعیتهای تجربی در عوض همسان سازی

13 استفاده کردن از شیوه حلّ مسأله به جای نتیجه گیریهای یکنواخت

14 بررسی نمودن فعالیّت دیگران در کشف و شناسایی به جای نقل قول³⁷.