۹. 4 اعتبار اجتماعی

یکی از عواملی که باعث امنیّت و آرامش شغلی کارمندان می‌شود، احساس اعتبار اجتماعی آنهاست. درهر شرایطی که یک شاغل احساس کند که از اعتبار، منزلت و تشخّص اجتماعی ارزشمندی برخوردار است، آرامش شغلی خواهد یافت. برای ایجاد امنیّت و آرامش شغلی، باید فضای حرفه ای را طوری فراهم کرد که کارکنان، احساس کنند از هویّت فردی معتبر و ویژه ای بهره مندند. برخی موقعیتهای شغلی، اعتبار و هویت فردی کارکنان را تهدید می‌کنند تا جایی که هریک از کارمندان تصوّر می‌کنند که از اعتبار خاصی در میان همکاران و به طور کلّی محیط انسانی سازمان و یا محل کار برخوردار نیستند؛ چنین موقعیت‌هایی موجب عدم آرامش شغلی و در پی آن نارضایتی حرفه ای خواهند شد.

موقعیتها و فضاهای شغلی که احساس اعتبار اجتماعی را در میان کارکنان افزایش می‌دهند، در واقع به تقویت عزّت نفس شغلی آنها کمک می‌کند. هر کارمند و شاغلی کم و بیش به عزّت نفس شغلی نیاز دارد. پس تقویت و بهبود این احساس و تصوّر، به ویژه در میان افراد متخصّص، نخبه و خبره، از حیث افزایش کارآیی و بهره وری سازمانی، بسیار سودمند است. بر اساس برخی پژوهشها، یکی از عوامل مرتبط با عزّت نفس شغلی، پدیده یکنواختی لباس و پوشش است که نتایج متفاوتی از حیث جنسیّت و سنّ کارکنان دربرداشته است:

«عزّت نفس و تشویش شغلی در گروهی از کارگران، بررسی شد. چهار هزار و پانصد و شش کارگر مرد و نهصد و سی و نه کارگر زن در این بررسی شرکت داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه آشکار کرد که یکنواختی پوشش با افزایش سختی و فشار و کاهش عزّت نفس برای مردان زیر سی و پنج سال و زنان بالای سی و پنج سال همراه بود»³⁸.

بر اساس این پژوهش، نقش یکنواختی پوشش در اعتبار اجتماعی و عزّت نفس کارگران، بستگی به دو عامل جنسیّت و سن دارد و رابطه مستقیم مطلقی نمی‌توان قائل بود. یکنواختی لباس، عزّت نفس مردان زیر سی و پنج سال را کاهش می‌دهد و در آنها احساس سختی و فشار شغلی را بیشتر می‌کند؛ امّا این امر، باعث کاهش عزّت نفس زنان بالای سی و پنج سال می‌شود و همراه با افزایش احساس سختی و فشار شغلی در این مقطع سنّی است.

با این بیان، عواملی که باعث تغییر عزّت نفس شغلی کارکنان می‌شود، در دو جنس، متفاوت است؛ چنان که تأثیرپذیری عزّت نفس شغلی در سنین مختلف نیز تفاوت دارد.