پرش به محتوای اصلی
ظرفیت‌های روانی استعداد

تیزهوشی پیشرفتگی

Progressive Intelligence·giftedness progress
مدخل فرهنگنامه · نویسنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی ۱ دقیقه مطالعه

تعریف

تیزهوشی پیشرفتگی یکی از قلمروهای تیزهوشی در «مکتب تعاملی تیزهوشی و استعداد» است که مکتب عاملی به آن تصریح نکرده بود. این قلمرو در کنار قلمروهای سازماندهی و آفرینندگی قرار می‌گیرد و با پنج زمینهٔ حرکتی، کلامی، اجتماعی، هنری و ریاضی در تعامل است. رقابت‌طلبی و خودباوری تحصیلی از خصایص اساسی آن شمرده می‌شود.

نگارنده: دکتر ناصرالدّین کاظمی حقیقی

شرح موضوعی

تعامل این پنج زمینه با سه قلمرو، پانزده نوع تیزهوشی را پدید می‌آورد؛ مانند تیزهوشی پیشرفتگی حرکتی و تیزهوشی پیشرفتگی کلامی. این نوع می‌تواند در یک فرد با انواع دیگر جمع شود. این مفهوم با «تیزهوشی آموزشگاهی» در نظریهٔ سه‌حلقه‌ای رنزولی قرابت دارد؛ امّا مکتب تعاملی با تصریح بر پنج مؤلّفهٔ اساسی، تصویری روشن‌تر، ژرف‌تر و گسترده‌تر ارائه می‌دهد. تشخیص آن از ابهام تیزهوشی در اقلیّتها و نشانگان اختلالی رنج نمی‌برد. رقابت‌طلبی و خودباوری تحصیلی، فشردگی دورهٔ تحصیلی را در کلاسهای همگن با معلّمان ویژه ممکن می‌سازد. به این ترتیب می‌توان به پرورش آن پرداخت و تنگناهای مهارتهای زندگی واقعی و هوش عملی را برطرف کرد.

تعریف انگلیسی

Progressive giftedness is one of the domains of giftedness in the interactive school of giftedness and talent, which the factorial school had not explicitly specified. It stands alongside the domains of organization and creativity and interacts with five fields: motor, verbal, social, artistic and mathematical. Academic competitiveness and academic self-confidence are regarded as its essential characteristics.

منابع