دوران ابتلا به کرونا برای بسیاری از افراد تنها یک بیماری جسمانی نبود. این دوران با تجربههای روانی گوناگونی همراه بود و این تجربهها برای همه به یک اندازه سنگین نبود. «فهرست کرونا» برای روشن ساختن همین تفاوتها فراهم شده است.
پاسخ آنلاین به فهرست کرونا در سامانهٔ جستجوی استعداد.
در اینجا نخست به معرفی فهرست و قلمرو سنجش آن میپردازیم. سپس هر یک از عاملهای آن را جداگانه بررسی میکنیم. در پایان، شیوهٔ خواندن نتیجه را بیان میکنیم.
فهرست کرونا چه میسنجد؟
«فهرست کرونا» یکی از «سنجههای جستجوی استعداد» است. منظور از «سنجه» ابزاری است که برای سنجیدن یک ویژگی یا تجربه به کار میرود. این فهرست در دستهٔ «بیتابی روانی» جای گرفته است.
فهرست کرونا نشان میدهد که دوران ابتلا به کرونا از سه جهت چقدر بر شما سنگین بوده است:
1 ـ تنهایی؛
2 ـ نگرانی؛
3 ـ اثر بر کارهای روزانه.
بنابراین این فهرست برای کسی است که دوران ابتلا به کرونا را از سر گذرانده و میخواهد تصویری از سنگینی آن دوران بر خویش به دست آورد.
پاسخهای هر فرد در قالب دو «عامل» دستهبندی میشود. هر عامل مجموعهای از تجربههاست که در یک گروه کنار هم قرار گرفتهاند:
1 ـ تنهایی و بیتابی در دوران کرونا؛
2 ـ نگرانی و افت کارکرد در دوران کرونا.
تنهایی و بیتابی در دوران کرونا
این عامل نشان میدهد که فرد در دوران ابتلا به کرونا چقدر احساس تنهایی، انزوا، کلافگی، بیتابی و بیانگیزگی را تجربه کرده است.
گذشته از این احساسها، چند تجربهٔ دیگر نیز بخشی از این عامل به شمار میآیند:
1 ـ ترس از بستری شدن؛
2 ـ بیاعتمادی به نظام سلامت؛
3 ـ به هم ریختن خواب؛
4 ـ پنهان کردن ابتلا از دیگران.
بر پایهٔ همین تعریف، نمرهٔ بالا در این عامل بیانگر آن است که فرد این احساسها و تجربهها را در دوران ابتلا بیشتر از سر گذرانده است. نمرهٔ پایین نشان میدهد که این تجربهها در آن دوران کمتر برای وی پیش آمده است.
ریشهٔ مفهومی این عامل را میتوان در روانشناسی تعاملی جستوجو کرد. در این دیدگاه، احساس تنهایی یکی از ویژگیهای «بیتابی روانی» در قلمرو «هیجان اندیشه» است. بیتابی روانی به معنای ناامیدی از خود، احساس دائمی خستگی و ناتوانی و دلنگرانی دائمی هنگام رویارویی با مسئلهای جدی در زندگی است. فرد بیتاب در قبال مشکل خود احساس تنهایی میکند و در پی رفع این احساس است.
باید توجه داشت که این شرح، پیشزمینهای کلی است. در منابع، این مفهوم بهطور مستقیم به عامل کرونا پیوند داده نشده است. از این رو نمیتوان نمرهٔ این عامل را با بیتابی روانی یکی دانست. این پیشزمینه تنها روشن میکند که تنهایی و بیتابی در دیدگاه تعاملی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
دربارهٔ جزء «بیاعتمادی به نظام سلامت» نیز نکتهای از نوشتههای دیگر نگارنده درخور یادآوری است. این نکته در سطح جامعه طرح شده است: در زمان پاندمی کرونا، تغییرات مکرر در دستورالعملهای بهداشتی، به دلیل نبود یک مدل قطعی، باعث کاهش اعتماد عمومی شد.
نگرانی و افت کارکرد در دوران کرونا
این عامل نشان میدهد که فرد در دوران ابتلا به کرونا چقدر ترس از مرگ و از دست دادن زندگی، خشم، کم شدن حافظه و کُند شدن یا افت کارهای روزانه را تجربه کرده است. منظور از «افت کارکرد» همین کُند شدن یا کاهش انجام کارهای روزانه است.
دو رفتار نیز بخشی از این عامل به شمار میآیند:
1 ـ سر زدن به پزشکان گوناگون؛
2 ـ پیروی کامل از دستورهای پزشک.
بنابراین این عامل دو سوی یک تجربه را در بر میگیرد. سوی نخست، نگرانی و هیجانهای همراه آن است، مانند ترس از مرگ و خشم. سوی دوم، اثر این دوران بر حافظه و کارهای روزمره است. سر زدن به پزشکان گوناگون و پیروی کامل از دستورهای پزشک نیز در کنار این دو قرار گرفته است.
بر پایهٔ تعریف، نمرهٔ بالا در این عامل یعنی فرد این نگرانیها، این افت و این رفتارها را در دوران ابتلا بیشتر تجربه کرده است. نمرهٔ پایین نشان میدهد که این تجربهها کمتر بوده است.
بخشهای در دسترس از کتابهای نگارنده، جز همین تعریف، شرح جداگانهای دربارهٔ ریشهٔ مفهومی این عامل به دست نمیدهند. از این رو خواندن این عامل باید به همان اجزایی محدود بماند که در تعریف آن آمده است.
نتیجه را چگونه بخوانیم؟
نخست، نتیجهٔ این فهرست تصویری است از اینکه دوران ابتلا به کرونا از نظر تنهایی، نگرانی و اثر بر کارهای روزانه چقدر بر شما سنگین بوده است. این تصویر به همان دوران ابتلا مربوط میشود. نتیجه، تشخیص یا برچسب قطعی نیست و نباید آن را داوریای دربارهٔ کل شخصیت یا وضعیت روانی فرد دانست.
دوم، بهتر است هر عامل جداگانه خوانده شود. ممکن است کسی در عامل «تنهایی و بیتابی» نمرهٔ بالاتری داشته باشد و در عامل «نگرانی و افت کارکرد» نمرهٔ پایینتری. چنین تفاوتی نشان میدهد که سنگینی آن دوران برای وی بیشتر از کدام سو بوده است.
سوم، توجه به اجزای هر عامل به فهم دقیقتر نتیجه کمک میکند. برای نمونه، در عامل نخست ممکن است سهم به هم ریختن خواب یا پنهان کردن ابتلا از دیگران پررنگتر از سهم کلافگی باشد. در عامل دوم نیز ممکن است کم شدن حافظه برجستهتر از خشم باشد. بازبینی این اجزا روشن میکند که تجربهٔ فرد بیشتر بر کدام بخش متمرکز بوده است.
چهارم، اگر نمرهٔ عامل نخست بالا بوده است، پیشزمینهٔ کلی روانشناسی تعاملی یادآور یک نکته است: احساس تنهایی در فرد بیتاب با مشکلی که پیش رو دارد گره خورده است و فرد در پی رفع این احساس است. با این حال، چنانکه گفته شد، این نکته در منابع بهطور مستقیم به عامل کرونا پیوند داده نشده است.
بهطور کلی، ارزش این فهرست در آن است که تجربهٔ دوران ابتلا را به اجزای روشن و نامپذیر تقسیم میکند. به این ترتیب، فرد میتواند دریابد که آن دوران از کدام جهت و به چه اندازه بر او سنگین بوده است.
نشانی آزمون: فهرست کرونا.
منبع
سنجههای جستجوی استعداد، «فهرست کرونا» — صفحهٔ آزمون
فرهنگنامه، «تنهایی و بیتابی در دوران کرونا» — تنهایی و بی تابی در دوران کرونا
فرهنگنامه، «نگرانی و افت کارکرد در دوران کرونا» — نگرانی و افت کارکرد در دوران کرونا
فرهنگنامه، «نگرانی و افت کارکرد در دوران کرونا» — نگرانی و افت کارکرد در دوران کرونا
فرهنگنامه، «تنهایی و بیتابی در دوران کرونا» — تنهایی و بی تابی در دوران کرونا
مقالات دکتر کاظمی، «مفهوم پارادایم» — مفهوم پارادایم
مقالات دکتر کاظمی، «مروری بر عوامل فردی موثر در یادگیری» — مروری بر عوامل فردی موثر در یادگیری
نقشهٔ این مفهوم: نقشهٔ مفهوم: شخصیت
مقالههای همموضوع: راهنمای تفسیر فهرست بیتابی: عامل بیتابی از دلنگرانی، تردید و فشار ذهنی چه میگوید؟