۲۱. تعامل تفکیکی برای پرورش تیزهوشی تحصیلی
بر پایهٔ «مکتب تعاملی» پس از طیّ مراحل سهگانهٔ تشخیصاستعداد، سیاستگذاری آموزش و سیاستگذاریتقویّتتوانایی، با هدف پرورش تیزهوشی تحصیلی، پنج برنامهٔ ویژه قابل اجراست:
1)تسریع برای پرورش تیزهوشی تحصیلی در قالب مدرسهٔ تفکیکی براساسزمینهایکهبالاترینبرجستگیایننوعتیزهوشی رادارد.
2) تسریع برای پرورش تیزهوشی تحصیلی در قالب پایهٔ تفکیکی براساسزمینهایکهبالاترینبرجستگیایننوعتیزهوشیرادارد.
3) تسریع برای پرورش تیزهوشی تحصیلی در قالب کلاس فراپایه براساسزمینهایکهبالاترینبرجستگیایننوعتیزهوشیرادارد.
4) تسریع برای پرورش تیزهوشی تحصیلی در قالب کلاس دانشگاهمحوری براساسزمینهایکهبالاترینبرجستگیایننوعتیزهوشیرادارد.
5) تسریع برای پرورش تیزهوشی تحصیلی در قالب کلاس انقباضی براساسزمینهایکهبالاترینبرجستگیایننوعتیزهوشیرادارد.
در راهبرد تفکیک، بر پایهٔ «سیاست تعاملی پرورش استعداد» پس از طیّ مراحل سه گانهٔ مزبور با هدف آموزش ویژهٔ دانشآموزان مستعدّ تحصیلی یازده برنامهٔ ویژه قابل اجراست:
1) تسریعجامع درهمهٔ دروسبر مبنای نمرهٔ بالا در تیزهوشی تحصیلیباکمترین پراکندگی نمرات (پراش) در قالب مدرسهٔ تفکیکی
2) تسریع ترکیبیچنددرسیبرمبناینمرهٔبالادر تیزهوشی تحصیلیباکمترینپراش در قالب مدرسهٔ تفکیکی
3) تسریعتکدرسیموضوعیبرمبناینمرهٔبالادر تیزهوشی تحصیلیباکمترینپراش در قالب مدرسهٔ تفکیکی
4) تسریعجامع درهمهٔ دروسبر مبنای نمرهٔ بالا در تیزهوشی تحصیلیباکمترین پراش در قالب پایهٔ تفکیکی
5) جهشجامعدرهمهٔدروسبرمبناینمرهٔبالادرتیزهوشیتحصیلیباکمترینپراش در قالب پایهٔتفکیکی
6) تسریعترکیبیچند درسی برمبناینمرهٔبالادر تیزهوشیتحصیلیدر قالب کلاس فراپایه
7) تسریعموضوعیتکدرسیبرمبناینمرهٔبالادر تیزهوشی تحصیلیدر قالب کلاس فراپایه
8) تسریعترکیبیچند درسی برمبناینمرهٔبالادر تیزهوشیتحصیلیدر قالب کلاس دانشگاهمحوری
9) تسریعموضوعیتکدرسیبرمبناینمرهٔبالادر تیزهوشی تحصیلیدر قالب کلاس دانشگاهمحوری
10) تسریعترکیبیچند درسی برمبناینمرهٔبالادر تیزهوشیتحصیلیدر قالب کلاس انقباضی
11) تسریعموضوعیتکدرسیبرمبناینمرهٔبالادر تیزهوشی تحصیلیدر قالب کلاس انقباضی
تعامل تفکیکی برای پرورش تیزهوشی خلاقیت (سازماندهی و آفرینندگی)
در راهبرد تفکیک، بر پایهٔ «مکتب تعاملی» پس از طیّ مراحل سهگانهٔ یادشده با هدف پرورش تیزهوشی خلّاقیّت شش برنامهٔ ویژه قابل اجراست:
1) غنیسازی برای پرورشتیزهوشی سازماندهی در قالب مدرسهٔتفکیکی بر اساس زمینهای که بالاترین برجستگی این نوع تیزهوشی را دارد.
2) غنیسازی برای پرورشتیزهوشی آفرینندگیدر قالب مدرسهٔتفکیکی بر اساس زمینهای که بالاترین برجستگی این نوع تیزهوشی را دارد.
3) غنیسازی برای پرورشتیزهوشی سازماندهی در قالب پایهٔتفکیکی بر اساس زمینهای که بالاترین برجستگی این نوع تیزهوشی را دارد.
4) غنیسازی برای پرورشتیزهوشی آفرینندگیدر قالب پایهٔتفکیکی بر اساس زمینهای که بالاترین برجستگی این نوع تیزهوشی را دارد.
5) غنیسازی برای پرورشتیزهوشی سازماندهی در قالب کلاس تفکیکی بر اساس زمینهای که بالاترین برجستگی این نوع تیزهوشی را دارد.
6) غنیسازی برای پرورشتیزهوشی آفرینندگیدر قالب کلاس تفکیکی بر اساس زمینهای که بالاترین برجستگی این نوع تیزهوشی را دارد.
در راهبرد جداسازی، بر پایهٔ «سیاست تعاملی پرورش استعداد» پس از طیّ مراحل سه گانهٔ مزبور با هدف آموزش ویژهٔ دانشآموزان تیزهوش خلّاق شش برنامهٔ ویژه قابل اجراست:
1) غنیسازی در زمینهای خاصّ(یک یا چند درس)بر مبنای تیزهوشی سازماندهی در قالب مدرسهٔتفکیکی
2) غنیسازی در زمینهای خاصّ(یک یا چند درس)بر مبنای تیزهوشی آفرینندگیدر قالب مدرسهٔ تفکیکی
3) غنیسازی در زمینهای خاصّ(یک یا چند درس)بر مبنای تیزهوشی سازماندهی در قالب پایهٔتفکیکی
4) غنیسازی در زمینهای خاصّ(یک یا چند درس)بر مبنای تیزهوشی آفرینندگیدر قالب پایهٔتفکیکی
5) غنیسازی در زمینهای خاصّ(یک یا چند درس)بر مبنای هوش تیزهوشی سازماندهی در قالب کلاس تفکیکی
6) غنیسازی در زمینهای خاصّ(یک یا چند درس)بر مبنای تیزهوشی آفرینندگیدر قالب کلاس تفکیکی
بنابراین در مکتب تعاملی بالغ بر هفتاد برنامه در سیاستهای راهبرد تفکیک یعنی «پارهوقت»، «پایهٔ تفکیکی» و «مدرسهٔ ویژه»، قابل بهرهبرداری است.
تجربهٔ پنجسالهٔ دبستان تفکیکی براساس مکتب تعاملی
طرح ملّی پرورش استعداد کودکان در مقطع ابتدایی زیر نظر نگارنده در سه استان کشور در سه دبستان ویژه به مدّت پنج سال طیّ سالهای 1388 تا 1393 اجرا گردید. برنامهٔ درسی خاصّ پنج ویژگی داشت: برنامهٔ ویژه در سقف زمانی مصوّب وزارتی (1260دقیقه پیش از تعطیلی پنجشنبهها)، اشتمال برنامهٔ چهل جلسهٔ درسی (30 دقیقه)، گزارش منظّم برگهها و ابزارهای استعدادیابی، برگزاری جلسات آموزشی برای خانوادهها، و آموزش تخصّصی مجریان طرح. نتایج ارزشیابی و بررسی حین اجرای طرح، وجود مزایایی را نشان داد؛ از جمله: اکتفا به سقف زمانی مصوّب وزارتی، کوتاهی ساعات درسی، تنوّعبخشی به موضوعات (14 موضوع پایهٔ اوّل و 19 موضوع در پایههای دیگر)، ارایهٔ موضوعات جدید (مثل تاریخ و فرهنگ و کلاس جامع)، تراکم اندک دانشآموزی در کلاس، همگنی دانشآموزان، شناسایی «استعداد تحصیلی» و «خلّاقیّت» برای پرورش و آموزش برای استعدادیابی.
تجربهٔ دوسال کلاس پارهوقت برای خردسالان بر اساس مکتب تعاملی
تجربهٔ دو سالهٔ استعدادیابی و پرورش استعداد خردسالان سه تا پنجساله بر پایهٔ مکتب تعاملی پرورش استعداد، زیر نظر نگارنده در یکی از شهرهای اقماری تهران در قالب کلاس پارهوقت، نتایج رضایتبخشی از دیدگاه والدین در افزایش آگاهی، دقّت و موشکافی، مسؤولیّتپذیری، خودپایایی، رفتار مستقلّانه، پویایی و جنب و جوش، آرامش، پیداکردن رغبتها مهارتها و آداب اجتماعی نشان داد. برنامهٔ ویژه شامل موادّ و محتویات بهداشتیواجتماعی، رایانه، ورزشومهارتهای حرکتی، سرگرمیهایهیجانانگیز، نمایش، سفالگری، قصّهگویی، کاردستی، نقّاشی، تاریخوفرهنگ و فارسی بود. این محتویات، سه روز در هفته به مدّت سه ساعت در ساعات صبح با مباشرت مربّیان آموزشدیده برگزار میشد.