۴۶. استنتاج

اصل «انزوا زدایی نخبگان» به منزله یکی از اصول پذیرش اجتماعی مشارکت نخبگان مستلزم آن است که امیدواری برای اصلاحات در میان نخبگان برای مشارکت آنها افزایش یابد.

راهکار «ارتقاء تعهّد ملّی نخبگان» در سیاست «توجّه به ویژگیهای نخبگان» بر ضرورت وجود یک نظریه بومی توسعه فرهنگی تأکید دارد که موجب جلب مشارکت نخبگان می‌شود

افزون بر آن، سیاست «بهسازی نظام اداری فرهنگی» مهمترین بستر توسعه فرهنگی قلمداد می‌شود. مدیران به اندازه ای که امیدواری نخبگان به پیشرفت را افزایش می‌دهند، از کفایت و شایستگی مدیریت فرهنگی برخوردارند.

از سوی دیگر، تحقّق بهسازی نظام اداری فرهنگی به مشارکت افزایی عمومی، بستگی دارد.

لذا طبق آنچه در پیشینه بیان شد، مفاهیم «سیاستگذاری فرهنگی»، «نخبگی» و «مشارکت» بر حول و محور «توسعه» استقرار می‌یابند؛ ظاهراً منظومه ای به مرکزیّت «توسعه»، مفاهیم مزبور را سازمان می‌دهد؛ «فرهنگ» به مثابه خاستگاه مهمّ «توسعه همه جانبه»(صالحی امیری، 1386؛ نوابخش، 1390، آزاد ارمکی، 1386، یونگ، 1390؛ کرین و همکاران، 1393)، «نقش محوری توسعه در سیاست فرهنگی»(همایون، جعفری، 1387؛ فاضلی، قلیچ، 1392)، «ماهیت توسعه ای «مشارکت» (غفّاری، نیازی، 1386؛ کاظمی حقیقی و همکاران، 1388؛ استورنلی و همکاران، 2009؛ مارگوت و راین، 2016؛ مافیلد و پارکر پیترز، 2018؛ 2019؛ سوارد و گایسر، 2018).

به نظر می‌رسد در یک جمع بندی کلّی و انتزاعی با «پارادایمی» تحت عنوان «انگاره توسعه در مشارکت نخبگان در سیاستگذاری فرهنگی» رویاروییم. مؤلّفه‌های بنیادین این انگاره را می‌توان این گونه برشمرد:

الف) نظام اداری خاصّ

یک نظام اداری تمرکززدا و رهایی بخش از حیث جنبه‌های امنیّتی، سیاسی و اقتصادی باید به تخصّصی بودن حوزه فرهنگ باور داشته باشد و در نخبگان احساس امنیّت پدید آورد. این نظام با زمینه سازی کلان برای جلب مشارکت عمومی در مقوله سیاستگذاری فرهنگی به تعیین اولویتهای فرهنگی مبادرت ورزیده، روحیه امیدواری برای تحقّق اصلاحات و بهسازی فرهنگی را در نخبگان تقویت می‌کند . در چنین شرایطی انزوا زدایی نخبگان رشد می‌یابد.

ب) تعهّد ملّی

احساس تعلّق فرهنگی و احساس یگانگی همراه با رضایت اجتماعی نخبگان برای هماهنگی و انسجام عمومی از حیث همگرایی نخبگان و تفاهم در امر تصمیمگیری زمینه سازی می‌کند. همچنین فهم مشترک در چشم انداز روشن و دسترس پذیر شرایط را برای اندیشه ورزیهای فرهنگی مهیا می‌سازد تا به استواری مبانی نظری فرهنگی بینجامد. چنین شرایطی در مجموع به ارتقای سطح تعهّد ملّی در نخبگان می‌انجامد و ارزشگذاری اجتماعی به مقوله فرهنگ به این ارتقا یاری می‌دهد؛ زیرا ارزشگذاری فرهنگی پویا احساس پیشرفت را در نخبگان به همراه دارد.

ج) هویّت فردی نخبگان

با توجه به هویت و فردیت نخبگان باید فرصت برای بروز آنها به گونه ای صورت پذیرد که احساس تأثیر و نفوذ محیطی را در آنها فراهم آورد.

د) قطبهای نخبگانی

ارزشگذاری به جوامع نخبگی و از جمله گسترش اندیشکده‌های فرهنگی و بهره گیری از نخبگان بومی، یک خطّ مشی بزرگ در مشارکت فرهنگی نخبگان قلمداد می‌شود.