۳. مسأله فرهنگ و نخبگی
قلمرو فرهنگ شامل ارزشها، اخلاق، اصول زندگی برای بزرگان عرصه اندیشه، معرکه و کارزار آراست.
بی تردید فرهنگ یکی از مهمترین بلکه بزرگترین عرصه و قلمرو بروز نخبگی است. بزرگان عرصه اندیشه و رأی همواره این قلمرو را برای بروز ظرفیتهای فردی خویش برگزیده اند.
لذا تصمیم گیری فرهنگی نقطه اوج نخبه پذیری است؛ هم به علّت جایگاه فرهنگ در عرصههای مهم زندگی اجتماعی(نظیر اقتصاد، سیاست و ...) و هم به سبب تراز بالای تصمیم گیری که نیازمند ظرفیتهای نخبگی است.
بافت جامعه ایران زمین از تنوّع فرهنگی قابل ملاحظه ای از حیث مذهبی، قومی و مردم شناختی برخوردار است. هر گونه اقدام بزرگ اجتماعی مستلزم توجّه به ماهیّت چندفرهنگی ایران است. این گونه گونی فرهنگی به گواه هزاران سال تمدّن کهن ایران، گرچه تهدیدی برای یکپارچگی ملّی بشمار نمیآید، امّا همواره هنگامی ظرفیّت ملّی محسوب شده که به بهره گیری بهینه از نخبگان پرداخته است.
انسجام اجتماعی ایران زمین به یکپارچگی تفاوتهای فرهنگی در تمامیّت هویّت ملّی بستگی دارد. این در حالی است که کم و بیش جامعه ایران با شکافهای مذهبی، قومی و زبانی مواجه است.
تحقّق یک فرهنگ پویا و فراگیر در راستای استحکام هویّت ملّی به ظرفیّتهایی برجسته نیازمند است که صرفاً از عهده نخبگان ایرانی بر میآید.