۴۱. الف) یافته‌های کلّی مربوط به متغیّرها

نتایج تحلیل رگرسیون همزمان نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای هیجان و هوش مجموع دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

در جدول ت-1 نتایج تحلیل رگرسیون همزمان نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش آموزان تیزهوش سازمانده ارایه شده است.

جدول ت-1: تحلیل رگرسیون همزمان نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

همان‌طور که نتایج جدول نشان می‌دهد اندازهٔ R²حاصله از کلیهٔ متغیّرهای وارد شده به تحلیل بیانگر آن است که این متغیّرها در حدود بیست و هفت درصد تغییرات نمرهٔ خلّاقیّت را می‌توانند تبیین کنند.

در جدول ت-2 نتایج تحلیل واریانس رگرسیون همزمان نمرهٔ کل خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش ارایه شده است.

جدول ت-2: تحلیل واریانس رگرسیون همزمان نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

با توجه به نتایج جدول فوق، مقدار F مشاهده شده در سطح 0/01اثر معناداری نشان می‌دهد.از این رو می‌توان نتیجه گرفت که پنج متغیّر پیش بین بر روی متغیّر ملاک(نمرهٔ خلّاقیّت) تأثیر می‌گذارند. در جدول ت-3 ضرایب تحلیل رگرسیون همزمان نمره خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش ارایه شده است:

جدول ت-3: ضرایب تحلیل رگرسیون همزمان نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

بر اساس نتایج جدول ت-3، جز متغیّر هوش، مقادیر ضرایب رگرسیون سایر متغیّرها در سطح 01/0 معنادار شده‌اند.

پس از اجرای تحلیل رگرسیون همزمان، برای شناسایی متغیّرهایی که بیشترین همبستگی را با خلّاقیّت داشتند، مجدّداً تحلیل رگرسیون بر پایهٔ روش گام به گام صورت گرفت. جدول ت-4 نتایج این تحلیل را نشان می‌دهد:

جدول ت-4: تحلیل رگرسیون گام به گام نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

روش گام به گام تحلیل رگرسیون در چهار گام حاکی از وجود چهار متغیّر «سرسختی»، «بیتابی»، «جنب‌وجوش هیجانی» و «سطح هیجان‌پذیری» بود که مجموعاً بیست و هفت درصد واریانس نمرهٔ خلّاقیّت را تبیین می‌کردند. « سطح هیجان‌پذیری » به تنهایی نه درصد واریانس نمرهٔ خلّاقیّت را تبیین می‌کند. همان گونه که مقدار F مشاهده شده در جدول ت-5 نشان می‌دهد، همبستگیهای هر چهار متغیّر مزبور در سطح 01/0 معنادارند.

جدول ت-5: تحلیل واریانس رگرسیون گام به گام نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیّرهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

جدول ت-6: ضرایب تحلیل رگرسیون گام به گام نمرهٔ خلّاقیّت بر حسب متغیزهای واکنشهای هیجانی و هوش دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده

از این رو با توجّه به معناداری ضرایب رگرسیون در گام چهارم، معادلهٔ رگرسیون برای نمرهٔ کلّ خلّاقیّت مجموعهٔ دانش‌آموزان چنین است:

(هیجان پذیری)0/149 - (بیتابی) -0/150 (جنب و جوش هیجانی) 0/403 + (سرسختی) =118/524+0/454 خلّاقیّت

بنابراین جز هوش، چهار متغیّر هیجان، بیست و هفت درصد خلّاقیّت تیزهوشان نوجوان را تبیین می‌کنند. به عبارت دیگر، این عوامل هیجانی، خلّاقیّت دانش آموزان تیزهوش را افزایش می‌دهد:

الف) شوخ طبعی مشهود، بروز راحت هیجان و حرکت، و لذّت از فعّالیتهای بدنی

«جنب و جوش» به معنای لذّت از فعّالیتهای بدنی و ورزشیِ متنوّع و تحرّک (و سرگرمیهای وسیع) که همراه با یادگیری دقیق فعّالیتهای بدنی و برخورداری از مهارتهای بالا در انجام این فعّالیتها است و موجب انجام راحت حرکات ورزشی می‌شود. این جنب وجوشهای بیقرارانه، از جانب اطرافیان، مشهود است.

ب) «شیفتگی برای تجربه»، «سرسختی برای کشف بزرگ»، «احساس نیرومندی شدید» و «آمادگی برای کنجکاوی»

1) مشغولیّت سرسختانه با همه وجود به مسأله (مشغولیّت با همه وجود به مسأله‌ای که فرد با آن رو به رو می‌شود؛ حتّی اگر تجربه‌کردنی نباشد باید از آن سردرآورد).

2) ناآرامی برای تجربه دانسته‌ها

3) فکر همیشگی لزوم انجام یک کار بزرگ در زندگی، بویژه نو و تازه همراه با سرسختی برای روشن شدن امور و کشف حقیقت

4) احساس نیرومندی شدید در فعّالیتهای مورد علاقه، بدون درماندگی و بدون احساس گذشت زمان در هنگام اشتغال به حل مسأله هر قدر بزرگ

5) تحریک کنندگی هر مسأله مبهمی برای کنجکاوی

6) دردسرآفرینی کنجکاوی و فراگیری اندیشه‌های هیجان انگیز در همه زندگی

7) سرسختی برای کنجکاویهای شخصی ولو خطرناک همراه با لذّت و خوشحالی از ماجراجویی و هیجان

و این عوامل هیجانی از خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش باز می‌دارد:

الف) «بیمناکی»، «بیقراری»، «گرفتاری درونی»، «گردش اندیشه»، «تظاهرهای اندیشه» و «احساس تحت فشاربودن»

1) فراموشی و ضعف حافظه (بیمناکی و نگرانی نسبت به حلّ مسائل خود، همراه با کلافه کنندگیِ فراموشی و ضعف حافظه)

2) شکّ و تردید (گرفتاریِ شکّ و تردید در حلّ مسائل)

3) حسرت یقین (فرد در حسرت کسانی به سر می‌برد که همیشه در حال یقین زندگی می‌کنند)

4) گفت‌وگوی ذهنی شدید مشغول کننده (گفت و گوی ذهنی و مسائل مشغول کننده فکری آن چنان شدیداست که فرد را دچار بیتابی مداوم و احساس تنهایی می‌کند و خواب را از او می‌گیرد.)

5) گرفتاری ذهنی مستمرّ (گرفتاری ذهنی مستمرّ در ارتباط با مسائل)

6) احساس ناتوانی (دلمشغولی و بیقراری ذهنی مستمرّی که همراه با سرگشتگی و احساس از دست دادن یقین به طور کامل است و فرد را دچار احساس دایمی خستگی و ناتوانی می‌کند.)

7) ناامیدی فرسایشی (ناامیدی و احساس فرسودگی تدریجی بویژه وقتی مسأله حل نمی‌شود.)

8) کم‌کاری مستمر(کم کاری و عدم فعّالیت مستمر)

9) اندیشه گردی (هنگام روبروشدن با مسأله، اندیشه فرد به هر طرفی می‌گردد.)

10) لرزش بدن (در هنگام رویارویی با یک مسأله و به فکر فرورفتن، لرزش شدیدی بدن را فرا می‌گیرد.)

11) احساس تشنگی و گرسنگی (احساس تشنگی و گرسنگی شدید پس از یک فعّالیت ذهنی و به فکر فرو رفتن)

12) احساس خشکی دهان، سردرد و افزایش تپش قلب (افزایش ضربان و تپش قلب و احساس خشکی در دهان ناشی از شدّت اندیشه‌ها و جدّی بودن مسائل و دچار شدن به سردرد وقتی مسأله حل نمی‌شود.)

13)دلشورگی و دلنگرانی (احساس دلشورگی و دلنگرانی دایمی)

14)احساس تحت فشار بودن برای فعّالیّت (احساس تحت فشار بودن دائمی برای انجام فعّالیت)

ب) «احساس بدبختی، اشتغال فکری، اضطراب تازگی، پریشانی در برابر امور جزیی و انتقادناپذیری و آسان بروز کردن هیجان»

1) سهولت بروز شادی یا شورش، دگرگونی متناوب حالات هیجانی توأم با تندی و گرمی کلامی.

2) پریشانی از بروز حادثهٔ غیر منتظره، حالات دستپاچگی، رنگ پریدن و یا سرخ شدن هنگام فراخوانده‌شدن و دلنگرانی و رنجش از انتقاد، تمسخر و یا روبروشدن با لحن نامهربان.

3) احساس بدبختی

4) اضطراب هنگام روبروشدن با یک وظیفهٔ تازه یا تغییر موقعیّت و اهمیّت‌دهی به چیزهای کوچک و پریشانی و ناراحتی از آنها.

5) شکّ و تردید در بارهٔ امور بی‌اهمیّت و یا نگهداری یک فکر بی‌فایده و مزاحم در ذهن.

«هوش» در این جا ناظر به تعبیر «کتل» است. «کتل» ویژگیهای هفتگانه‌ای را برای «عامل عمومی هوش» قایل است: 1) ظرفیّتهای کلامی، عددی، مکانیکی، فضایی و ترسیم تصاویر، 2) سرعت و دقّت ادراک، 3) استدلال (استقرایی و قیاسی)، 4) فراخنای حافظه (همراه با تداعی طوطی‌وار و معنی‌دار)، 5) هجّی کردن کلمات، 6) سیّالیت کلامی و اندیشه و 7) قضاوت (بویژه زیبایی شناختی).(شریفی، 1384)