۳۸. جمع بندی

بررسی اجمالی نقش کلّیهٔ عوامل تعدیلی ذکر شده را می‌توان در هشت یافته اساسی جمع بندی نمود:

1) قرائن موجود حاکی از برتری محرز جنس مذکّر در خودباوری است.

2) خودباوری افراد تیزهوش همراه با افزایش سنّ ( طیّ مقاطع پیش دبستانی تا پانزده سالگی) سیر صعودی دارد.

3) برنامه‌های آموزشی ویژهٔ ای که حاوی امکانات و تسهیلات آموزشی غنی، محتویات و مواد نیرومند فضای همسالی حمایت کننده و گرم، خودباوری افراد تیزهوش را افزایش می‌دهد.

4) خودباوری تحصیلی تیزهوشان برتری محرزی دارد.

5) مقیاس «پیرز- هاریس» در میان ابزارهای موجود، خودباوری برتر تیزهوشان را بهتر نشان می‌دهد.

6) خودباوری تحصیلی در میان تیزهوشان تحصیلی، بیشتر است.

7) با افزایش هوش در جامعهٔ تیزهوشان و نزدیک شدن به حوزهٔ نبوغ، رابطهٔ خودباوری با هوش افزایش می‌یابد.

8) در نظامهای ارزشی فردیّت گرا و جوامعی که به استقلال شخصی اهمیّت برجسته ای می‌دهند، این رابطه نیز بیشتر می‌شود.

با توجّه به نکات هشتگانه فوق، می‌توان استنباط کرد که عالیترین خودباوری تحصیلی را بر مبنای مقیاس «پیرز- هاریس» پسران نوجوانی نشان می‌دهند که دارای نبوغ تحصیلی هستند و از حمایت غنی و نیرومند فردگرایانه برخوردارند.

به نظر می‌رسد که هر گونه بررسی و پژوهش در قلمرو خودباوری و به ویژه در جامعهٔ نخبگان بایدعوامل هشتگانهٔ تعدیلی را مبنای تحلیل و تبیین یافته‌ها قرار دهد و نیز در ترسیم خطوط آتی مطالعات به استنباط کلّی یاد شده توجّهی تامّ مبذول گردد.