پرش به محتوای اصلی
نوشته‌های پژوهشی و تخصصی

مقالات

مقالات دکتر ناصرالدین کاظمی حقیقی در روان‌شناسی، استعداد، تیزهوشی و خلاقیت

۳۷۱مقاله

همه مقاله‌ها

۳۷۱ مقاله
آزمون تعاملی شخصیت بر اساس گسترش نظریه هیجان اندیشه، مفهوم تعاملی شخصیت پی ریزی شد. با بررسیهای بالینی و تشخیصی و تجربی در یک نمونه 934 نفری زنان و مردان هجده تا چهل ساله، ده خصیصه تعاملی شخصیت در سه حیطه «پویایی تحلیلی»… ابهامات تشخیص و تیزهوشی پیشرفتگی علاوه بر ابهامات مفهومی، سوء تعابیر ارزشی و تنوع تیزهوشی دو ابهام دیگر نیز امر تشخیص را دچار نارسایی و محدودیت می کند: مسأله تیزهوشی در اقلیّتها و نشانگان اختلالی. امّا تشخیص تیزهوشی پیشرفتگی هیچ یک از این نارساییها را… ارایه اصطلاحی جدید در روانشناسی تعاملی: «ناپایایی» بر پایه بررسی پژوهشی انگاره تعادل روان در یک نمونه 1104 نفری از مردان و زنان 18 تا 40 ساله با تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی آشکار شد که یکی از حیطه های مهمّ این انگاره، مفهومی موسوم به «ناپایایی»… استعداد به طور کلی برای هر فردی پنج «توانایی بنیادین» وجود دارد: سه نوع هوش «تحلیلی»، «تجربی» و «تحصیلی» و دو ورزیدگی «نوسودمندی» و «وظیفه مندی» که در تعامل با هم ظرفیتهای اساسی آدمی را پی می ریزند. استعداد و تیزهوشی فرهنگی: ملاحظات روانشناختی مفاهیم «استعداد فرهنگی» و «تیزهوشی فرهنگی» اصطلاحهای بسیار تازه ای در تاریخ مطالعات نظری قلمداد می‌گردند. برای نخستین بار در ادبیّات تحقیق، در این مقاله، پایه های نظری این دو مفهوم به مثابهٔ یک حیطهٔ بسیار مهمّ از انواع استعداد… استواری روانی مراد از «روان آوارگی» در این جا آن است که فرد با دور افتادگی از معنویّت، راه خود را در زندگی نیافته و در زندگی اش احساس سردرگمی دارد. همچنین فرد همراهی را که در زندگی می خواسته است، ندارد… افق‌های جدید در آموزش و پرورش تیزهوش، تنوع تیزهوشی و توسعه برنامه‌های اقتضایی در این مطالعه راهبردی، جدیدترین یافته‌های مربوط به آموزش و پرورش تیزهوش مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد. نتایج این بررسی در شش محور ارائه می‌شود: 1) انواع تیزهوشی، وجود معلمانی با خصوصیاتی ویژه را ایجاب می‌نماید. 2) موفقیت هر… انزوازدایی در جوانان: راهبردهای پرورش پیوند اجتماعی و استقلال فردی جوان زمانی از انزوای آسیب‌زا فاصله می‌گیرد که هم در جامعه احساس پذیرفته‌شدن کند و هم فرصت داشته باشد در ساختن و بهبود آن نقش مؤثر ایفا کند. از این منظر، انزوازدایی را می‌توان یکی از پیش‌شرط‌های تحقق سه نیاز بنیادین جوانان، یعنی امنیت، تفرد و پیشرفت دانست. انگارهٔ تعادل روان بسط نظری و پژوهشی «هیجان اندیشه» در گستره سلامت روان منجر به پی ریزی «انگاره تعادل روان» شده است. انواع تیزهوشی نگارنده در یک پژوهش سه ساله، مبانی نظری نخبگی را بررسی کرد. بر اساس بررسی مبانی نظری نخبگی، سی و دو عامل از صد و بیست گویه به دست آمدند و سرانجام‌ در سه مقیاس، جایدهی شدند. به طور کلّی… انواع هوش این نوع هوش بر توانایی‌ فهم‌، دریافت ‌و گیرایی تیز در محوریابی، ریشه‌یابی سادهٔ مفاهیم، تجزیه‌ و تحلیل‌ مطالب،‌ طبقه‌بندی راحت مفاهیم به شیوه‌های نوین، ارایهٔ آسان دسته‌بندیهای جدید از مفاهیم و سرانجام، سازماندهی سادهٔ مباحث، دلالت دارد. انواع هوش: ماهیت تعاملی هوش‌های سه گانه این نوع هوش بر توانایی‌ فهم‌، دریافت ‌و گیرایی تیز در محوریابی، ریشه‌یابی سادهٔ مفاهیم، تجزیه‌ و تحلیل‌ مطالب،‌ طبقه‌بندی راحت مفاهیم به شیوه‌های نوین، ارایهٔ آسان دسته‌بندیهای جدید از مفاهیم و سرانجام، سازماندهی سادهٔ مباحث، دلالت دارد. بازخوردهای تحصیلی در مطالعه «هارتی» و «بیل» (1984) یافت شد که تیزهوشان در مقایسه با افراد غیر تیزهوش ، بازخوردهای مثبت تری نسبت به علم دارند. آنها بیست و پنج تیزهوش و بیست و پنج غیر تیزهوش پایه پنج را با توجّه… بررسی اجمالی برنامه‌های آموزشی ویژهٔ دانش آموزان تیزهوش (1) هر چه از تجارب آموزشی و پرورشی با دانش آموزان مستعدّ می‌گذرد، نیاز به وجود یک نظام جامع ویژه در تعلیم و تربیت این جمعیّت دانش آموزی بیشتر احساس می‌شود. معلّمان و دبیرانی که سالها کارآزمودگی تدریس و آموزش برای… بررسی اجمالی برنامه‌های آموزشی ویژهٔ دانش آموزان تیزهوش (2): کاربرد غنی‌سازی انفرادی در نظام تلفیق «تلفیق»[1] یک نظام آموزش و پرورشی است که دانش آموز دارای استعداد درخشان، در درون برنامهٔ فراگیر عمومی همراه با دانش آموزان دارای هوش متوسّط اشتغال به تحصیل دارد. بررسی رابطهٔ هوش و واکنش‌های هیجانی با جلوه‌های خلّاقیّت در دانش‌آموزان تیزهوش در اين مقاله، به بررسي بروز جلوه‌هاي خلّاقيّت دانش‌آموزان تيزهوش در گسترهٔ هوش و واكنش‌هاي هيجاني ‌پرداخته‌ايم. فرضيّهٔ مورد پژوهش آن است كه: بروز جلوه‌هاي خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش در گسترهٔ واکنش‌های هیجانی و هوش آنها در پايه‌های تحصیلی، متفاوت است.… بررسی مبانی نظری نخبگی هدف اصلي اين پژوهش، شناسايي و استنباط يك تعريف ارزشي و فرهنگي از نخبگي بر اساس نظرات افراد متخصّص و عامّهٔ مردم بود. بنابراين در جست و جوي پرسشهاي ذيل اين تحقيق به عمل آمده است: 1ـ آيا بين برداشتهاي… بررسی و نقد تعاریف هوش به رغم توصيف‌هاي كلي، روانشناسان و پژوهشگران كوشيده‌اند تا تعريف‌هاي دقيق‌تري از هوش به دست دهند كه ما در اين جا به مرور آن‌ها مي‌پردازيم: بهداشت روان نوجوان در گستره پژوهش بررسی وضعیت بالینی دوهزار و دویست وبیست و شش نوجوان دوازده تا هفده ساله شامل هزار و دویست و بیست و شش پسر و هزار دختر بر اساس انتظارات دهگانه در «نظریهٔ تعاملی انتظار» و «انگارهٔ تعادل روان» نشان داد… بهداشت روانی نوجوان پژوهشهای پیگیر و مستمرّ بهداشت سنجی در آموزشگاهها در جهان ،طیّ دوره زمانی 2010 تا 2015 رو به گسترش است. (جانسون و همکاران، 2016) بیتابی روانی به معنای 1)دلمشغولی پایدار شامل: دلمشغولی و احساس دلشورگی ، دلنگرانی ،خستگی و ناتوانی مستمرّ و مداوم ناشی از مسائلی که فکر را مشغول کرده است و گاهی با سرگشتگی و احساس از دست دادن یقین همراه است به گونه… پارادایم شش وجهی خلّاقیّت هنوز خلّاقیّت به منزلة استعداد یا ظرفیّتی است که در پاره ای از افراد وجود دارد ولی باید تحوّل این مفهوم را با نگاهی نو و در بستر پژوهشهای روانشناختی ترسیم کرد. پاکزیستی و افقهای نو در معنایابی مفهوم «پاکزیستی»[1] مبتنی بر«پاکی سرشت» است و آن بدین معناست که همه چیز با پاکی آغاز می شود؛ سرشت انسانی نیز ذاتاً پاک و نیک است؛ مگر آن که خلافش احراز شود که غالباً مبتنی بر تأثّر محیطی است. در… پایداری روانی و خلاقیت پایداری روانی از اصول بنیادین خلّاقیّت به شمار می آید. هنگامی که «تفرّد» با «احساس امنیّت» ترکیب می شود، پایداری روانی رخ می دهد. از این رو، فرد خلاق علاوه بر احساس آرامش روانی لازم و به تعبیر دیگر، کاهش… پویایی روانی و انضباط تبیین تعاملی دو مؤلفه بنیادین در تعادل و رشد روانی چکیده پویایی روانی و انضباط دو ظرفیت مهم در سازمان‌یافتگی و رشد روان‌شناختی انسان هستند که در تعامل با یکدیگر، زمینه حرکت هدفمند، یادگیری مستمر و تحقق توانمندی‌های فردی را فراهم می‌کنند. تاثیر تحول سنی بر نگرش تیزهوش در شکل گیری بازخورد تیزهوش ، عوامل گوناگونی تأثیر دارند امّا در این میان ، تحوّل ، فرهنگ و جنسیّت در تکوین بازخورد تیزهوش از اهمیّت فوق العاده و شایانی برخوردارند. تحول هیجانی تیزهوشی نظریّهٔ «دابروسکی» موسوم به «تجزيهٔ مثبت»[1]، مورد مطالعات فراوانی در قلمروهای حسّاسیّت هیجانی و تحوّل شخصیّت واقع شده است. برای درک شایستهٔ این نظریّه باید به شش نکته توجّه کرد: تست شخصیت شناسی نوجوانان بهداشت روان یک نوجوان از ملاحظات شخصیتی وی تبعیت می کند. در این مقاله بر پایه توسعه جدیدی از یک بررسی پژوهشی گسترده، سه الگوی بزرگ شخصیت در قبال بهداشت روان نوجوان ارایه می شود. تشخیص هیجان اندیشه از حیث ملاحظات تشخیصی، برایند نخستین کوششهای ویژه روان سنجی بر پایهٔ مبانی نظری هیجان اندیشه، دوازده خصیصه است که در چهار قلمرو تشخیص جای می گیرند: تصمیمگیری و خلاقیت بر اساس مفهوم شخصیّتی «خودتعيين‌كنندگي»[1]، نیاز به پیوندجویی، عاملي بنیادی برای پرورش اجتماعی و سلامت فردی محسوب مي‌شود. کسانی که در خلّاقیّت برجسته‌ترند، تعيين‌كنندگي بالاتری نیز دارند و والدین افراد خلّاق نیز از تعيين‌كنندگي فرزند پشتیبانی می‌کنند. از این رو… تعارض استقلال طلبی با نیازهای بنیادین کم وبیش نظریات گوناگونی در ادبیات روانشناختی یافت میشوند که بر استقلال به منزله یک نیاز روانی پافشاری دارند. حال آن که استقلال طلبی بیش از آن که یک نیاز روانی قلمداد شود، در واقع یک انتظار از زندگی است… تیزهوش و جامعه در این گفتار اساسی ترین مفاهیم روانشناختی و جامعه شناختی تیزهوش را مورد بررسی واقع می شود. تصوّر مردم از تیزهوش، مفهوم تیزهوشی و زمینه های آن ، پراکندگی تیزهوشی در اجتماع ، ضرورت اجتماعی کشف و پرورش عمومی … تیزهوشی تعریف کلّی تیزهوشی در مکتب تعاملی را چنین می‌توان ارایه داد: «توانایی برجسته در هوش و کنش در زمینه‌ای خاصّ».[1] بنابراین سه نوع توانایی برجسته در هوش و کنش وجود دارد : آفرینندگی، پیشرفتگی و سازماندهی. تیزهوشی آفرینندگی بر پایه «نظام سه‌گانهٔ تیزهوشی» سه قلمرو بزرگ تیزهوشی وجود دارد: «آفرینندگی»، «پیشرفتگی» و «سازماندهی». تیزهوشی استثنایی (پدیدهٔ استثنایی دودامنه) «دو دامنگی» اصطلاحی است که برای نامیدن دانش آموزان تیزهوشی به کار می رود که توأمان و همزمان دچار اختلالات رفتاری، هیجانی(عاطفی) و یا شناختی و اجتماعی هستند. نظیر «فزون کنشی همراه با نارسایی توجه، « اختلال اکتسابی آموزشگاهی»، «افسردگی»… تیزهوشی پیشرفتگی «تیزهوشی پیشرفتگی» به معنای توانایی‌ استثنایی در گیرایی‌ تیز با سرعت بالا، پیگیری دقیق، درک و فهم بهینه در موادّ درسی و آموزشی، تحصیل‌ پیشرفته، انجام‌ كار‌ با دستیابی‌ به‌ مهارت‌ یا دانش، مهارت ذاتی خاصّ در یک زمینه، طرّاحی… تیزهوشی، خودباوری و سازگاری عقیدهٔ هر فردی تحت تأثیر توانایی وی قرار دارد و خودش می تواند بر روی روابط فرد با دیگران اثر بگذارد؛ پس روابط اجتماعی شخص، بستگی به اعتقاد وی دربارهٔ توانایی اش دارد. تیزهوشی، خودباوری و فرهنگ رابطهٔ خودباوری و هوش تحت تأثیر ویژگیهای محیطی و از جمله فرهنگ قرار می گیرد. مقایسهٔ این رابطه در دو جامعه متفاوت، نتایج گوناگونی داشته است: تیزهوشی سازماندهی «تیزهوشی سازماندهی» به موهبت خدادادی در توانایی درک، یادگیری، شناخت مفاهیم، تجزیه و تحلیل، ریشه‌یابی، موقعیّت سنجی، طبقه‌بندی مفاهیم و انجام کار در سطح برجسته با پیدا کردن راه انجام آن، اشاره دارد. تیزهوشی و انتظارات فرهنگی و اجتماعی مراد از «انتظارات فرهنگي و اجتماعي تیزهوش» از حیث نظری اشاره به توقّعات فرد تیزهوش از مردم، نهادهای فرهنگی و اجتماعی و ساختار ارزشی جامعه دارد. بر اساس پیشینه سیزده انتظار اساسی یافت شده است: جنب و جوش هیجانی 1) ورزش معناي لذّت از جنب و جوش و فعّالیتهای بدنی و ورزشیِ متنوّع و تحرّك كه همراه با یادگیری دقیق فعّالیتهای بدنی و برخورداري از مهارتهای بالا در انجام اين فعّالیتهاست و موجب انجام راحت حرکات ورزشی مي‌شود. جنبه‌های عاطفی و هیجانی تیزهوشی ملاحظات عاطفي تيزهوشي و مسايل عاطفي و اجتماعي ناشي از تواناييهاي تيزهوشان با توجّه به شرايط خانوادگي، تحصيلي و فرهنگي بررسي شده است. هنگامی که از جنبه‌هاي عاطفی تیزهوشی سخن به میان می‌آید، نخست باید به نیازهای ویژة تيزهوشان توجّه… چشم انداز رواندرمانی تعاملی: مبانی نظری «رواندرمانی تعاملی» مبتنی بر «نظریهٔ تعاملی انتظار» از سه نیاز بنیادین امنیت، تفرّد و پیشرفت با هدف تحقّق «رضایت از زندگی» در درمانجو به فرایندهای مداخلاتی اقتضایی می پردازد. چشم اندازهای مشاوره برای نوجوانان تیزهوش در حوزه پرورشی، مشاوره و درمانگری ویژه نوجوانان تیزهوش چشم اندازهای گوناگونی بر حسب مکاتب وجود دارد. در این گفتار کوتاه به برخی از مهمترین و متداولترین رویآوردهای ویژه برای قلمرو تیزهوشی نظیر چشم اندازهای رفتاری، شناختی، شناختی- رفتاری، عاطفی… خانواده و رضایت محیطی نوجوانان تیزهوش بررسی رضایت اجتماعی تیزهوشان از مباحثی است که با وجود اهمیت بسیار، کمتر مورد توجّه محقّقان واقع شده است. در این مقاله، بر پایه الگوی شش وجهی انتظارات فرهنگی و اجتماعی نوجوانان تیزهوش (مقدّم،1389) عواملی که در قلمرو رضایت اجتماعی… خردورزی خصیصهٔ مزبور شامل دو عامل «تعادل در امور» و «مهار هیجان» می شود. بنابراین رفتار متعادل و مدیریّت هیجان برای تشخیص خوبی از بدی بر پایهٔ آینده نگری بدون تأثّر از احساس و دیگران، مفهوم اساسی «چیرگی روانی» را پی… خردورزی معنوی: ساختار انگاره تعادل روان تعادل روان بر حسب چشم اندازها و رویآوردهای گوناگون ملهم از مبانی نظری و فرهنگی به انحای متنوعی تعریف می شود. مع هذا نکات اجماعی و مورد توافقی نیز وجود دارد که اساس کوششهای رواندرمانی مشترک در عرصهٔ جهانی را… خلاقیت بر اساس آنچه «نظام سه‌گانهٔ تیزهوشی» دلالت دارد، «آفرینندگی» (شامل همهٔ سه عاملش) و دو عامل «سازماندهی» یعنی «مفهوم‌یابی» و «رهکاریابی تحلیلی» و نیز یکی از عوامل «پیشرفتگی» یعنی «نوآوری» جلوه‌های اساسی خلّاقیّت قلمداد می‌شوند. خلاقیت و استعداد در بخش گسترده ای از مطالعات به رابطه میان خلّاقیّت و استعداد توجّه شده است.(مری فیلد و همکاران، 1964؛ اسمیت، 1970؛ جنسن، 1973؛ گوردن، 1989؛ وبستر، 1990؛ کلاپهام، 2004) خلاقیت و ایستادگی محیطی از سوی دیگر باید توجّه داشت یافته های مطالعاتی این حوزه دلالت بر حالات کناره جویی، ناهمراهی، تعارض و حتّی ستیزه جویی فرد خلّاق با محیطش نیز دارند. زیرا « گرایش به پیوند اجتماعی» لزوماً به معنای همراهی و تطابق… خلاقیت و پیوندجویی به طور كلّی یافته‌ها نشان می‌دهند كه فرد خلّاق از جنب و جوش اجتماعی بالایی برخوردار نیست. حتّی‌الامكان از روابط و تماس بین‌فردی، پرهیز می‌كند و ترجیح می‌دهد كه فاصله‌ای را میان خود و همسالان حفظ كند؛ در برابر خواسته‌های… خلاقیت و تجربه «کارآزمایی» در قلمرو خلّاقیّت اصطلاحاً دربرگیرندهٔ «گشودگی تجربی»[1]، «جست وجوگری حسّی»[2]، «تحمّل پیچیدگی»[3] و «ماجراجویی»[4] است. خلاقیت و جنبش «جنبش» به معنای جنب و جوش، تحرّک، مهارتهای بدنی، سختکوشی، تکاپو، پشتکار، کردارهای ارتجالی، تکانشگری، برانگیختگی حرکتی و به طور کلّی فعّاليّت است. خلاقیت و خود به طور کلّی «خود»، در گستره خلّاقیّت جایگاهی بنیادین دارد و با مفاهیمی چون «خود‌پدیدآورندگی»[1]، «خودتعيين‌كنندگی»[2]، «خودباوری»[3]، «خودمختاری»[4]، «خود‌بسندگی»[5]، «خودپایایی»[6]، «خود‌پنداری»[7]، «خود‌ارجدهی»[8]، «خودیابی»[9]، «خودسازماندهی روانی»[10]،«خودتنظیمی»[11] و «خودارزشیابی»[12] مرتبط است. خلاقیت و شخصیت به طور کلّی خلّاقیّت برحسب فرد ، فرآیند، فرآوری ، فشار و فضا تعریف می شود.(هنری، 1991؛ بالکین، 1990؛ ولش، 1973) امّا قلمرو شخصیّت خلّاقّانه یکی از حیطه های بسیار بزرگ و مهمّ در میان مطالعات بشمار می آید. از… خلاقیت و شهود نگارنده ریشه های شناختی خلّاقیّت شامل توجّه، ادراک و تفکّر را مورد بحث قرارداده است.(کاظمی،1373) وی بر نقش پرورش مهارتهای بینایی و بینش در تقویت خلاقیت تأکید می ورزد.(كاظمي، 1376) خلاقیت و فضای همگن اگر رشد توجه جهاني نسبت به استعدادهاي درخشان شامل افراد خلّاق شود، پذيرش اجتماعي لزوم تفكيك آنها از نظام آموزشي و پرورشي اجتناب‌ناپذير است؛ زيرا پرورش خلّاقيت، مستلزم تحقق كوششهاي تفكيكي است. در درون يك طرح عادي نمي‌توان «استقلال طلب‌ترين»… خلاقیت و واگرایی اندیشه در تبیین روشنتر این حیطه، از اصطلاح «انديشهٔ واگرا» نیز استفاده می‌شود.(كارسون،1999) «اندیشهٔ واگرا» با خلّاقیّت رابطهٔ تنگاتنگی دارد.(وایت، 1968؛ نیکولز، 1972؛ زیو، 1984؛ دیویس، 1989؛ کابانوف و باتگر، 1991؛ ترستون و رانکو، 1999) خلّاقیّت و هیجان ظهور خلّاقیّت در قلمرو هیجان در گسترة عاطفی قابل کاوش است. واکنشهای هیجانی درآویخته با جلوه‌های حرکتی و جنب‌وجوش‌آمیز، از خاستگاههای انگیزشی سرچشمه می‌گيرد. خلّاقیّت، هوش و تیزهوشی تجلّي خلّاقیّت در پهنة هوش، در زمینة وسیعتر دامنة شناختی قابل جست و جو است. بی تردید هوش به مثابة ظرفیّت شناختی، بر پایة برخی آمادگیهای بدنی، زیستی و حسّي، تعیین کنندة چگونگی اندیشة فرد است. خود باوری تحصیلی و غنی سازی آموزشی «خودباوری یعنی اعتقاد واقع‌بینانه نسبت به خود که شامل خصایص شخصیتی، توانایی‌ها، ضعف‌ها و سایر ویژگی‌های نظام روانی فرد می‌شود. این نگرش، انواع متفاوت و گونه‌های مختلفی دارد: خودباوری «بدنی»، «اجتماعی»، «تحصیلی» و... خود باوری و سازگاری تیزهوش «عقیدة» فرد تحت تأثیر توانایی وی قرار دارد و خودش می‌تواند برروی روابط فرد با دیگران اثر بگذارد؛ پس روابط اجتماعی شخص، بستگی به اعتقاد وی دربارة توانایی‌اش دارد. خودباوری و نقش آن در تحصیل دختر دانش آموزی که خود را فوق العاده باهوش ، کمی خلّاق ، بسیار مسؤولیّت پذیر ، اهل زندگی ، نسبتاً بلند همت ، کمی انعطاف پذیر در روابط اجتماعی ، ورزشکار و ... می بیند در اصل فرد خودبین… خودپویشی در روانشناسی تعاملی بر اساس «انگاره تعادل روان» یکی از سه قلمرو بزرگ سلامت روان را حوزه «دادپویی» (در کنار خشنودی و پایداری روانی) تشکیل می دهد. دادپویی «دادپویی» دربرگیرنده به معنای «نیروی روانی»، «خود پویشی» و «خویشتنداری» مبتنی بر «پاکزیستی» است که سبب رفع بیتابی روانی شود. درآمدی بر رواندرمانی تعاملی «بيتابي» در معنای گسترده يعني: شدّت انديشه گردي، فعّالیّت و گفت‌وگوی ذهنی در ارتباط با مسائل فکري، فرد را دچار گرفتاری دروني، دلمشغولی و بيقراري مستمرّ و دائمي مي‌كند كه همراه با سرگشتگی و احساس از دست دادن كامل یقین… درآمدی بر روانشناسی تیزهوش توانايي هاي شناختي تيزهوش شامل: اطّلاعات وسيع و متنوّع، سهولت و سرعت در يادگيري، توجه عميق، تفكّر منطقي و مستدل براي حلّ مسأله، وسعت حافظه، ‌خلّاقيت، قضاوت منصفانه و صادقانه و قابليت در توحيد پديده ها مي شود. ساختار شخصيّتي… درآمدی بر روانشناسی علم روانشناسی علم شاخه ای از روانشناسی نظری است که به بررسی علمی تعامل آدمی با پدیدهٔ علم می پردازد رابطهٔ هیجان اندیشه و خلّاقیّت در میان دختران و پسران تیزهوش و مستعد براساس پارادايم شش وجهي شخصيّت خلّاق (متعلّق به نگارنده) ،خلّاقيّت بستگي به هيجان انديشه دارد. هيجان انديشه شامل دو مقياس «پويايي» و« بيتابي» است. اين پژوهش به بررسي مقايسه اي همبستگي خلّاقيّت و هيجان انديشه در دختران و پسران تيزهوش… راهبردهای حمایتی برای نوجوانان در رویارویی با پدیدهٔ انزوا انزوازدایی در نوجوانان تیزهوش مستلزم رویکردی چندبعدی است که هم‌زمان به ویژگی‌های فردی، نیازهای هیجانی، مهارت‌های تعاملی و شرایط محیطی آنان توجه داشته باشد. هدف اصلی، صرفاً افزایش معاشرت یا واداشتن نوجوان به همرنگی با دیگران نیست؛ بلکه ایجاد تعادل میان حفظ فردیّت، استقلال فکری و برخورداری از روابط اجتماعی رضایت‌بخش است. رضایت از زندگی و مولفه‌های آن مؤلفه های رضایت از زندگی در یکی از دو قلمرو بزرگ «تعالی فردی» و «ارجمندی» جای می گیرند. روابط متقابل خانواده و تیزهوش در این مقاله ، تعامل خانواده و تیزهوش مورد بررسی قرار می گیرد. تصور خانواده از تیزهوش ، اساس این تعامل را تشکیل می دهد. نظام انگیزشی ، توانایی ، نگرش ها ، و الگوهای رفتاری خاصّ تیزهوش ، کانون… رواندرمانی تعاملی در گستره پژوهش در یک پژوهش از نوع ارزشیابی برنامه یکی از بزرگترین الگوهای رواندرمانی تعاملی یعنی «الگوی ارجمندی» مرکّب از مؤلفه های چهارگانه «درست زیستی»، بالندگی، «وجاهت» و «خودکامیابی» به کار گرفته شد. روانشناسی انتظار «توقّع» و «انتظار» در لغت به معنای تقریباً مترادفی به کار می‌روند. «توقّع» به معنای چشمداشت و انتظار داشتن نسبت به حصول امری اطلاق و برای انتظار سه معنا وجود دارد: چشمداشت، چشم به راه بودن و نگرانی. روانشناسی جنسی استعداد این مقاله ، نتایج پژوهش « ویژگیهای شخصیّتی دانش آموزان تیزهوش مراکز آموزشی استعدادهای درخشان و دبیرستانهای خاصّ شهر تهران» که به وسیلۀ محمّد امین جلیلوند و تحت نظارت آقای دکتر جواد اژه ای ، انجام یافته است را از… روانشناسی خلّاقیّت خلاقیت عبارت است از یك الگوی شخصیتی همراه با توانایی درك روابط جدید میان پدیده‌ها، انشاء و استنباط عقاید جدید، حل مسائل نو، بهره‌گیری تازه و متمایز از تجارب و امكانات و شرایط محیطی (انسانی و مادی) از طریق كاربرد… روانشناسی سیاسی تیزهوشی در مطالعۀ «ترمن» هزار و دویست و چهل و یک تیزهوش (ششصد و نود و هشت مرد و پانصد و چهل و سه زن) از طریق «خودسنّجی» در مورد «محافظه کاری- بنیادگرایی» (r-c) بر طبق یک میزان نه رتبه ای… روانشناسی فرهنگی روانشناسی فرهنگی به مثابه یکی از جدیدترین گرایشهای تخصّصی همواره چه در حیطه مطالعات روانشناختی اجتماعی و چه در روانشناسی محض و نظری تلویحاً از جایگاه معتبری بهره مند بوده است. روی آوردهای خلّاقیّت به طور کلّی خلّاقیّت برحسب روی‌آوردهای مربوط به فرد، فرآیند، فرآوری، فشار، فضا و يا تعامل و يكپارچگي ميان آنها تعریف می‌شود.(هيل،1992)[1] زمینه‌های رواندرمانی تعاملی احساس تنهایی، اختلال در هویت و احساس رکود و پسرفت سه آسیب اساسی روانی قلمداد می شوند. افسردگی و اضطراب در سطح بیماری، از تبعات آسیبهای مزبور محسوب می گردند. زوج درمانگری تعاملی زوج درمانی تعاملی با تأکید بر پنج مؤلفه مهم رضایت زناشویی یعنی «پشتیبانی»، «ارزندگی»، «پیمانداری»، «همراهی» و «همکاری» صورت می پذیرد. سرسختی شناختی 1) تجربهٔ کنجکاوانه به اين معناست كه کنجکاویهای فرد دردسرآفرین و خطرناک است؛ ولی دست بردار نیست. با بروز هر مسألهٔ پيچيده‌اي كنجكاوي‌اش بيشتر مي‌شود و آن چنان به مسأله‌ای که با آن روبروست، مشغول مي شود كه باید از… شخصیت تحلیلی این خصیصه مرکّب از «استقلال جویی»، «رعایتمندی»، «انضباط» و «مسؤولیّت پذیری» است. شخصیت تیزهوشی سازماندهی ترجيح انجام کارها و فعّاليّتها به تنهایی و مستقلّ، رعایت موازین، مقرّرات، قوانین و آداب محیط، وقت شناسي، کوشش در نگهداری وسایل شخصی و مرتّب بودن و مسؤولیّت پذیری اعتمادبخش، كشاكش‌جويي، خشك‌رفتاري، گرايش به فرماندهي، استقلال شخصي، خطرطلبي و بي‌تفاوتي… شخصیت نوجوان مستعد - بخش دوم در شمارة چهاردهم مجله (سال چهارم، تابستان 74)، نتایج پژوهش مربوط به «ویژگی‌های شخصیتی دانش‌آموزان تیزهوش مراکز آموزشی استعدادهای درخشان و دبیرستان‌های خاص شهر تهران» را که به وسیله «محمدامین جلیلوند» و تحت نظارتآقای «دکتر جواد اژه‌ای» انجام یافته است… شخصیت و بهداشت روان نوجوان بر اساس مفاهیم و مبانی نظری روانشناختی تعاملی، با بررسیهای بالینی و تشخیصی و تجربی در یک نمونهٔ 934 نفری زنان و مردان هجده تا چهل ساله، ده خصیصه تعاملی شخصیت در سه مقیاس حاصل شده است: «پویایی تحلیلی»، «وظیفه… عوامل پیشرفت تحصیلی در مدرسه چنان‌که می‌دانیم مدرسه از دو طریق می‌تواند بر موفقیت یک طرح آموزشی و پرورشی تأثیر بگذارد. عوامل موفقیت معلم از دیدگاه تیزهوش مؤلف در این مقاله یک فهرست 5 بَعدی مربوط به خصایص معلم ویژه را ارایه می‌دهد: رفتاری، شناختی، شخصیتی، نگرشی و انگیزشی، بَعد رفتاری اساسی‌ترین حیطة موفقیت معلمان ویژه را تشکیل می‌دهد و سایر ابعاد به‌ترتیب در اولویت قرار می‌گیرند.… غنی سازی آموزشی در خودباوری تحصیلی بی تردید ویژگیها و خصوصیات آموزشی یک مدرسه، نقش مهمّی را در ایجاد خودباوری تحصیلی دانش آموز ایفا می‌کند. در میان عوامل آموزشگاهی مؤثّر، نوع برنامه آموزشی، سهم بسزا و برجسته‌ای دارد. یکی از شایسته ترین کوششهای آموزشی تعیین کننده… غنی سازی و خلاقیت خلاقیت یکی از انواع بسیار مهم تیزهوشی است که نیاز به تدابیر پرورشی خاصی دارد. «غنی‌سازی انفرادی» و «فرایند پژوهی اختراع» دو تدبیر تربیتی هستند که اخیراً مورد تأکید صاحب‌نظران قرار گرفته‌اند. اثربخشی و بازدهی این دو راهبرد نیاز به… فرد تیزهوش چه نگرشی نسبت به خانواده اش دارد؟ نگرش تیزهوش در مورد اعضای خانواده و حلّ تعارضات وی با برادران و خواهران در مقایسه با فرد عادی تفاوت قابل ملاحظه ای دارد. مطالعات جدید نشان می دهند که روابط خانوادگی تیزهوش به وضعیّت هوشبهر وی وابسته است. در… فرهنگ از فرهنگ تعاریف گوناگونی شده است. (صالحی امیری، 1387؛ لینتون، 1945؛ کلاکهان و کلی، 1945؛ پارسون، 1949؛ کروبر و کلاکهان، 1952؛ یوزیم و یوزیم، 1963؛ هافتستد، 1984؛ دامن، 1987؛ بانکز و همکاران، 1989؛ لدراچ، 1995) همه تعاریف در مفهوم فرهنگ… کاربرد مکتب تعاملی تیزهوشی و استعداد در نظام تلفیق تجربه ای از دزفول «تلفیق»[1] یک راهبرد آموزش و پرورشی است که دانش‌آموز مستعدّ، در درون برنامهٔ فراگیر عمومی یا اصطلاحاً «آموزش درون کلاسی»[2] همراه با دانش‌آموزان دارای هوش متوسّط اشتغال به تحصیل دارد. کلیّات آموزش و پرورش دانش آموزان تیزهوش (1) براي دست‌اندركاران آموزش و پرورش ويژهٔ‌ استعدادهاي درخشان، آشنايي با برنامه‌هاي جديد اختصاصي، امري الزامي است. به‌نظر مي‌رسد برنامه‌هاي رايج در پاسخ‌گويي به مسائل عمده‌ی تحصيلي و اجتماعي زير ناتوان باشند: کلیّات آموزش و پرورش دانش آموزان تیزهوش (2) اين نوع يادگيري، يك روش آموزشي است كه به دانش‌آموزان اجازه مي‌دهد تا در يك گروه كوچك در داخل كلاس به فعاليّت مشغول شوند. غالباً اين گروه برنامه‌ی ويژه يا وظايف خاصي را بر‌ عهده دارد. اين راهبرد گروهي به… ماهیت تعاملی انتظار رضایت از زندگی بی تردید در کانون سلامت روان جای دارد و رضایت از زندگی مبتنی بر ارضای انتظارات فرد از ندگی اش است. ماهیت تعاملی مفهوم تیزهوشی به طور كلّي نظريّه‌هاي جاری تيزهوشي را از لحاظ طرز تلقّي نسبت به «عامل» مي‌توان در دو چشم‌انداز بررسي نمود: الف) عاملی، ب) ترکیبی. ماهیّت تعاملی یادگیری از طلیعه‌های نظری «مکتب تعاملی»، افق جدیدی در مقولهٔ «یادگیری» است که ممکن است از آن به مثابهٔ «ماهیّت تعاملی یادگیری» نام برد. تبیین ماهیّت تعاملی یادگیری پیامدهای محض و کاربردی بسیاری در عرصه‌های گوناگون خواهد داشت. مبانی تحقیق در روانشناسی تعاملی در بررسی هر پدیدهٔ روانشناختی وجود «عامل» یا «عوامل» امری بدیهی تلقّی می‌شود. در واقع هیچ پدیدهٔ روانشناختی را نمی توان از عامل یا عوامل مؤثّرش مستقلّ و منفکّ پنداشت؛ از آن روی که دریافت ماهیّت و حقیقت هر پدیدهٔ… مبانی نظری تعاملی «روان» پدیده ای ماندگار، پویا؛ پیچیده و تنوّع پذیر که برای همه افراد انسانی فراگیری و شمول دارد و نظام یافتگی اش در تعامل پایه های هفتگانه(سرشت، نیاز، توانایی، اندیشه، پیوند، کنش و دریافت حسی) و ریشه های پنجگانه(تحوّل، جنسیت… مبانی نظری تعاملی: ماهیّت تعامل روانشناختی «روان» پدیده ای ماندگار، پویا؛ پیچیده و تنوّع پذیر که برای همه افراد انسانی فراگیری و شمول دارد و نظام یافتگی اش در تعامل پایه های هفتگانه(سرشت، نیاز، توانایی، اندیشه، پیوند، کنش و دریافت حسی) و ریشه های پنجگانه(تحوّل، جنسیت… مبانی نظری رواندرمانی تعاملی بر اساس «نظریه تعاملی انتظار»، انتظار هر فرد آدمی از خود و یا دیگری متأثّر از سه نیاز بنیادین روانی یعنی «امنیّت»، «تفرّد» و «پیشرفت» است و این تأثّر جنبه تعاملی دارد؛ بدین معنا که هر سه نیاز به گونه… مبانی نظری نخبگی هدف اصلي اين پژوهش، شناسايي و استنباط يك تعريف ارزشي و فرهنگي از نخبگي بر اساس نظرات افراد متخصّص و عامّهٔ مردم بود. بنابراين در جست و جوي پرسشهاي ذيل اين تحقيق به عمل آمده است: 1ـ آيا میان برداشتهاي… مدرسهٔ تربیت تعاملی استعداد «مدرسه تربیّت تعاملی استعداد» آموزشگاهی است که با هدف «پرورش استعداد دانش آموز» از منظومه ای تعاملی شامل فرد دانش آموز، والدین، کادر اداری، آموزشی و فضای دانش آموزی در فرایندی مرکّب از بهداشت روان و تشخیص استعداد دانش آموز… مروری بر عوامل فردی موثر در یادگیری دکتر ناصرالدین کاظمی حقیقی متخصص امور یادگیری و تیزهوشی و استاد دانشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص اینکه چه عوامل فردی در فرآیند یادگیری مؤثر است؟ گفت: ما ۵ عامل فردی و ۱۰ تا ۱۱ عامل محیطی را… مفاهیم بنیادین در قلمرو تیزهوشی «هوش» در لغت به معنای فهم، شعور، درك، آگاهی، بیداری، به جا بودن حواس، متمایز كردن، زیركی، زرنگی و عقل و خرد استعمال شده است. امّا بررسی مفهوم اصطلاحی هوش از دیدگاه روان‌شناختی نشان می‌دهد كه علی‌رغم وجود تعاریف گوناگون… مفاهیم بنیادین نخبگی در مبانی اسلامی بر پایهٔ آنچه از مبانی و منابع معتبر مکتب اسلام برمی‌آید، می‌توان بیش از چهارده واژه را یافت که به انحا و سطوح مختلف، مفهوم «توانايي ذهني» را در بردارند و یا با آن در پیوندند. به نظر می‌رسد این… مفهوم پردازیهای تعاملی در مبانی روانشناسی «نظریه شناختی عاطفی شخصیت» متعلق به «والتر میشل» بر تعامل میان فرایندهای شناختی و عاطفی با شرایط محیطی در شکل گیری شخصیت تأکید دارد. شخصیت از ویژگی ثبات برخوردار است اما رفتار تابع موقعیت است و تغییر می کند. مفهوم روانشناسی تعاملی و گسترهٔ آن در تاریخ مطالعات در پی درک و فهم «روان آدمی» و به تعبیر ساده تر «فرایندهای روانی» همواره مفاهیمی پدید آمده و شکل گرفته اند که پنداشته شده ماهیّت این فرایندها را روشن و آشکار ساخته اند. مکاتب فرهنگ نظریه ها و دیدگاههای فرهنگی در منابع متعدّد و متنوّعی به تفصیل بیان شده اند.(روح الامینی، 1388؛ پهلوان،1388؛ صالحی امیری،1386،؛ محسنی1386؛ قانعی راد 1396؛ نوابخش 1390 ؛ فاضلی و قلیچ،1392) امّا تاکنون بر اساس توجّه به مکتب، طبقه بندی نشده… مکتب تعاملی استعداد و تیزهوشی: چشم اندازی نو در مبانی نظام سه‌گانهٔ تیزهوشی بر پایهٔ نظریه‌ها و پیشینه مطالعات، هجده تعریف در بارهٔ مفاهیم هوش، تیزهوشی، استعداد، نوآوری، پیشرفت تحصیلی و خلّاقیّت مورد تحقیق واقع شد. فهرستی مرکب از شصت و هفت گویه تهیّه و در میان نمونه‌ای از چهارصد بزرگسال (بالاتر از… ملاحظات عاطفی در گسترهٔ تنوّع خلّاقیّت انگيزه‌هاي مربوط به خلّاقيّت را مي‌توان اين گونه جمع بندي كرد: شيفتگي براي روشني امور با پافشاري بر تجربة كنجكاويها و ارتجال در كاركرد كه مستلزم فعّاليّت متفرّدانه است و منجر به كشف و نوآوري مي‌شود. ملاحظاتی در پدیده تیزهوشی استثنایی «تیزهوشی استثنایی» اصطلاحی است که برای نامیدن دانش آموزان تیزهوشی به کار می رود که توأمان و همزمان دچار اختلالات رفتاری، هیجانی(عاطفی) و یا شناختی و اجتماعی هستند. نظیر «فزون کنشی همراه با نارسایی توجّه» (AD HD)، « اختلال تحصیلی»(L.D.)… ملاحظاتی در نارسائیهای تشخیصی اختلالات عاطفی کودکان تیزهوش در سالهای اخیر به ویژه در حدود دو دههٔ آخر قرن بیستم توجّه بسیار جدّی به امر تشخیص جنبه های عاطفی و هیجانی تیزهوشی و مسائل خاصّ آنها مبذول شده است. در پی آن، آسیبها و اختلالات عاطفی تیزهوشان نیز… منشور بهداشت روان در نظام آموزش و پرورش نگارنده بر پایهٔ نزدیک به چهار دهه تجربهٔ علمی و حرفه ای در مراکز آموزش عالی، نهادهای اجتماعی و فرهنگی و به ویژه آموزش و پرورش، منشور اجمالی ذیل را در پی ریزی یک طرح بهداشت روان در سطح کلان… موضع نظارت در تیزهوشی اخیراً بررسی بازخوردهای تیزهوشان نسبت به «موضع نظارت» مورد توجّه محققّین قرار گرفته است. در این جا به سه تحقیق جدید اشاره می شود: نخبگی فرهنگی: مبانی نظری و تشخیص نخبگی فرهنگی اصطلاح بسیار تازه‌ای در تاریخ مطالعات نظری قلمداد می‌گردد. برای نخستین بار در تاریخ مطالعات و ادبیّات تحقیق، در این مقاله، مبانی نظری و تشخیصی نخبگی فرهنگی به مثابهٔ یک حیطهٔ بسیار مهمّ از انواع نخبگیهای بشری مورد… نظریه‌های تیزهوشی به طور كلّي نظريّه‌هاي تيزهوشي را از لحاظ طرز تلقّي نسبت به «عامل» مي‌توان در دو چشم انداز بررسي نمود: الف) عاملی ب) ترکیبی( تعاملی) نظریّه‌های هیجان از هيجان تعاريف متنوّعی شده است؛ امّا در يك جمع بندی كلّی، مي‌توان اين تعريف را ارايه داد: «هر حالت روانشناختی مبتنی بر جنبه عاطفی توأم با تغييرات درونی است كه به بازگشت مجدّد تعادل ميان ارگانيسم و محيطش ياری… نقش خانواده در پیشرفت تحصیلی تیزهوشان موفقیت تحصیلی و درسی دانش‌آموزان تیزهوش به عوامل مختلف فردی، خانوادگی، آموزشگاهی و اجتماعی بستگی دارد. یکی از این عوامل اساسی به خانواده مربوط می‌شود. دربارة نقش و تأثیر عامل خانواده در امر پیشرفت تحصیلی فرزندان مستعد و تیزهوش، مطالب… نکات اساسی پرورش تیزهوش در خانواده - بخش اول «هوش» یا «هَش» در لغت به معنای فهم، شعور، درک، آگاهی، ‌بیداری، بجا بودن هواس، متمایز کردن، زیرکی، زرنگی و عقل و خرد، استعمال شده است. نکات اساسی پرورش تیزهوش در خانواده - بخش دوم پیش از آنکه در متون کهن ادبیات غنی فارسی، واژة «تیزهوشی» استعمال شود،‌ برای نخستین‌بار، مترادف آن در مضامین عالیه روایی و نقلی اسلامی به‌کار برده‌شده است. در کتاب شریف «غررالحکم» که جمع‌آوری سخنان آسمانی حضرت مولی‌الموالی امیرالمؤمنین علیه آلاف… نیروی روانی 1) توانش احساس نیرومندی شدید در فعّالیّتهای مورد علاقه‌ همراه با اندیشه‌های هیجان انگیز، وسعت سرگرمیها و بدون درماندگی برای حلّ مسائل در آن زمینه ها ویژگیهای عاطفی و شناختی تیزهوشی سازماندهی در اين پژوهش ، بروز جلوه‌هاي خلّاقيّت دانش‌آموزان تيزهوش سازمانده در گستره هوش و واكنشهاي هيجاني ‌بررسی شده است. سه فرضيّه اساسي مورد پژوهش قرار مي‌گيرند: 1) جلوه‌هاي خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش سازمانده با واکنشهای هیجانی و هوش آنان رابطه دارد.2)… هدفمندی و پیشرفت تحصیلی چیکده: در این مقاله براساس جدیدترین دستاوردهای پژوهشی، عوامل اساسی پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان تیزهوش مورد بررسی قرار می‌گیرد. پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان تیزهوش تحت تأثیر پنج عامل بنیادی است: 1ـ آمادگی روانی 2ـ سازگاری محیطی 3ـ آمادگی تحصیلی 4ـ هویت‌یابی شغلی… هماویختگی دامنهٔ عاطفی و حرکتی ابراز وجود، اكتشاف، تجربه‌گرايي، ترجيح پيچيدگي، كنجكاوي، نوآوري، زيبايي‌شناسي، تفرّد و ارتجال در كاركرد. هوش هوش در چشم انداز تعاملی به معنای «توانایی یادگیری مفاهیم، تجربهٔ دانسته ها و پیونددهی آنها» است. هوش موفق بررسی تحلیلی در سه مرحله بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی بر روی هزار و صد نفر از طبقات بزرگسال نشان داد که سه قلمرو بزرگ موفقیت وجود دارد. هوش و خلّاقیّت در گستره تیزهوشی در این پژوهش دو دیدگاه عاملی و ترکیبی در قلمرو تیزهوشی از حیث رابطه میان هوش و خلّاقیّت مورد مقایسه قرار گرفتند. دیدگاه عاملی مشتمل بر نظریه هایی است که خلّاقیّت را صرفا یکی از انواع تیزهوشی قلمداد میکند؛ امّا… هوش و خودباوری مطالعات و بررسیهای برنامه سنجی نشان می دهد که رابطهٔ خودباوری و هوش بستگی به سطح هوشی دانش آموزان دارد: هویت یابی و تیزهوشی «نوجوان قبل از هر چيزي در جست‌وجوي هويّت خويشتن است. اين جست‌وجوي هويّت از حدّ سالهاي دوم و سوم پي‌ريزي مي‌گردد. ولي در نوجواني با شدّت تمام از نو وارد ميدان مي‌شود. وي الگوهاي خود را در جاي غير خانواده… هیجان اندیشه «نظريهٔ هيجان انديشه» براي نخستين بار در هفدهمين كنفرانس شوراي جهاني كودكان تيزهوش و مستعدّ (انگلستان، 2007) ارايه شد و سپس در ساير مجامع بين المللي توسعه يافت.(كاظمي،2008، کاظمی و کاظمی، 2014) هیجان اندیشه و شخصیّت گسترش مفهوم هیجان اندیشه به طرح ماهیّت تعاملی شخصیت می انجامد. این شخصیّت در ابتدا دو قلمرو بزرگ بنیادین را دربر می گیرد: هیجان و اختلال تحصیلی شوخ طبعی، وجود حالات آشفتگی (پریشانی) و یا از همگسیختگی، حسّاسیّت بسیار شدید، حالات کمال‌گرایی، توقّعات غیرمنطقی از خود و تنوّع وسیعی از علایق و گرایشها از جمله ویژگیهای اساسی دانش‌آموزان تیزهوش دچار «اختلال تحصیلی»[1] است.(ويلارد هالت،1999)[2] اغلب دانش‌آموزان تیزهوش… Creativity and Activity Active mobility refers to movement, motor, physical skills, impulsiveness, hard work, high activation, and perseverance. Creativity and Thinking There is a special thinking in creativity process. Special thinking consists firstly problem examination, secondly internal freedom to cognitive style and imagination, thirdly inner verbal spontaneity, fourthly divergent thinking, and finally ability to regress more deeply and a greater facility… Inclusive National Prosperity (I.N.P.): A Balanced and Dynamic Society The concept of Inclusive National Prosperity (I.N.P.) refers to development and progress that encompass all sectors of society, emphasizing the fair distribution of resources and opportunities at the national level. The hexahedral paradigm of creative personality "We sent down abundant water from the clouds, bringing forth grain and varied plants, and gardens thick with foliage." "The holy Koran" ماهیت احساس تنهایی احساس تنهایی با خود، یعنی تجربه‌جدایی یا فاصله از خود، زمانی که ارتباط عمیق با بخش‌های درونی‌مان را از دست می‌دهیم. ویژگی‌های ایستایی استوار چیرگی هیجانی بالا: این افراد در شرایط استرس‌زا یا بحرانی، دچار نوسانات هیجانی شدید نمی‌شوند. تاب‌آوری قوی: حتی پس از شکست‌های پی‌درپی، همچنان به مسیر خود… روان‌شناسی تعاملی در چشم‌انداز نهج البلاغه روان‌شناسی تعاملی، علم بررسی ماهیت تعاملی پدیده‌های روان‌شناختی و چگونگی یکپارچگی و هم‌بندی آن‌ها در قالب یک نظام روانیِ کل‌نگر، پویا و در حال تحول است. محدودیت فیزیکالیسم در تبیین مفهوم «تعامل پدیده‌های هستی» با وجود اینکه فیزیکالیسم چارچوبی قوی برای فهم بسیاری از جنبه‌های جهان طبیعی فراهم می‌کند، اما در تبیین تعامل پدیده‌های هستی محدودیت‌های اساسی دارد. همگرایی چندلایه جهانی «همگرایی چندلایه جهانی» این عنوان به‌خوبی ماهیت چندبعدی گلوبالیسم را بیان می‌کند و تأکید دارد که این پدیده نیازمند همگرایی میان ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی،… مفهوم پارادایم واژه پارادایم (Paradigm) ریشه در زبان یونانی دارد و به معنای "الگو" یا "نمونه" است. این اصطلاح در حوزه‌های مختلفی مانند فلسفه، علم، زبان‌شناسی، و… تحلیل هستی‌شناختی تکاملی زیست‌سیاست در دهه‌های اخیر، مفهوم زیست‌سیاست (به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های نظری برای تحلیل مناسبات قدرت، بدن و حیات انسانی در اندیشه معاصر مطرح شده است. هویت فردی «هویت» یعنی «باور معنوی نسبت به خود، ناشی از مرجعیّت و یا قیاس که در گذار تحوّلی شکل گرفته ثبوتاً و اثباتاً قابل ابراز است و به پایایی خود می‌انجامد». تصمیم‌گیری و تعالی فردی تعالی فردی، هدف نهایی پیامدهای روانشناختی افزایش ظرفیت حل مسأله، تقویت هویت، رشد اخلاقی و معنوی و سازگاری محیطی است. بازداری‌های روانی معنویت موانع روانی معنویت، مجموعه‌ای از حالات، گرایش‌ها و الگوهای شناختی و رفتاری‌اند که پیوند انسان را با حقیقت، خودشناسی، رشد درونی و زندگی معنادار تضعیف می‌کنند. نقش هوش تجربی در روان‌درمانی تعاملی هوش تجربی مفهومی است که به ظرفیت یادگیری از تجربه‌های حسی-عملی فرد اشاره دارد. این هوش شامل «یکپارچگی حسی-حرکتی برای شناخت» است؛ یعنی استفاده هم‌زمان از… وقوف‌مندی تصور «وقوف‌مندی تصور» به معنای آن است که تصور، پدیده‌ای دارای آگاهی درونی نسبت به خود، به فاعلِ خویش و به احساسات و معانی همراه خود است. شکوفایی فراگیر ملی مفهوم «شکوفایی فراگیر ملی» (Inclusive National Prosperity) (I.N.P.) به توسعه و پیشرفتی اشاره دارد که تمامی اقشار جامعه را در بر می‌گیرد و به توزیع عادلانه… قلمرو اجتماعی رواندرمانی تعاملی روان‌شناسی تعاملی، علم بررسی ماهیت تعاملی پدیده‌های روان‌شناختی و چگونگی یکپارچگی و هم‌بندی آن‌ها در قالب یک نظام روانیِ کل‌نگر، پویا و در حال تحول است. انگاره خودشکوفایی تعاملی خودشکوفایی تعاملی مفهومی جامع و چندبعدی است که از ترکیب سه انگاره سیر خویشتن، خودگستری و ساختار تعاملی هویت به وجود می‌آید. شکوفایی وجودی: برایند تعاملی نیازهای بنیادین مفهوم شکوفایی وجودی (Existential Flourishing) به عنوان برایند تعاملی سه نیاز امنیت، تفرد و پیشرفت، به حالتی روان‌شناختی اشاره دارد که در آن فرد به بالاترین… انگاره تعاملی پویا در گستره استعداد و تیزهوشی: شناختی، عاطفی، زیستی و اجتماعی تیزهوشی یک پدیده چندبعدی است که فراتر از عملکرد شناختی صرف، به تعامل پیچیده‌ای میان عوامل شناختی، عاطفی، زیستی و اجتماعی وابسته است. هیجان اندیشی تعاملی ترکیب و تعاملی که میان ظرفیت متعالی و هیجان اندیشه شکل می‌گیرد، می‌تواند به یک انگاره جامع و تعاملی برای فهم بهتر رشد فردی، خلاقیت، تصمیم‌گیری و عملکرد… انگاره شخصیّت محور خلّاقیّت با بررسی مطالعات جدید در حوزه شخصیت خلاق، می‌توان یک پارادایم چند‌بعدی در زمینه تعاملات میان کنجکاوی، خلاقیت و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان مشاهده کرد. بن بست عنصرنگری در چشم‌اندازهای معنوی و مادی در جهان امروز، تفکیک‌گرایی افراطی و نگاه عنصرنگرانه به پدیده‌ها، یکی از موانع بنیادین در درک کل‌نگر حقیقت به‌شمار می‌رود. همگرایی تکوینی پارادایم همگرایی تکوینی، چارچوبی نظری و یکپارچه در روان‌شناسی تعاملی است که سه مؤلفه‌ی بنیادین یعنی نیازهای روانی اساسی، ساختار هویت، و هیجان اندیشه را در… انگاره چندوجهی پویا در تیزهوشی مطالعات جدید گستره‌ای از مفاهیم، تعاریف، رویکردها، دیدگاه‌ها و چالش‌های مرتبط با تیزهوشی، شناسایی و آموزش دانش‌آموزان تیزهوش را در بافت‌های گوناگون اجتماعی،… خانواده پایدار ایرانی خانواده ایرانی نهادی زنده، معنوی و تکامل‌پذیر است که بر پایه‌ پیوند وجودی، عاطفی و اخلاقی میان اعضا شکل می‌گیرد؛ نهادی که در بستر فرهنگ ایرانی–اسلامی، مأمن… فرانگری هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی «هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی»پایه فلسفی «پارادایم تعامل تکاملیِ زیست و شکوفایی معنوی» را تشکیل می‌دهد، برای درک جایگاه فلسفی «هستی تکاملی» می‌توان از سه… پارادایم یکپارچه پرورش استعداد «پارادایم یکپارچه پرورش استعداد» چارچوبی جامع ارائه می‌دهد که پیچیدگی‌های ذکاوت و توسعه استعداد را مورد توجه قرار می‌دهد. زیست معنوی در پویایی تجربهٔ انسانی برای نخستین بار در تاریخ مطالعات معرفت شناختی، ملاحظات فیزیکالیسم در شناخت و فلسفه ذهن بر اساس دستاوردهای نظری و تجربی روان‌شناسی تعاملی مورد کاوش و بررسی و… خودتحقّق‌بخشی تکاملی مفهوم خودتحقّق‌بخشی تکاملی(Evolving Self-Actualization) فراتر از خودشکوفایی سنتی است و به فرآیندی اشاره دارد که در آن فرد به طور مداوم به درکی عمیق‌تر از… هیجان اندیشی هوش پارادایم حاصل از تعامل ترکیبی هیجان اندیشه و هوش‌های سه‌گانه، یک چارچوب جامع و چندبعدی برای درک و تحلیل فرآیندهای شناختی و عاطفی در انسان ارائه می‌دهد. جایگاه «هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی» در مبانی فلسفی پارادایم «هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی» در لایه‌های بنیادی فلسفه شامل هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناختی و ارزش‌شناختی—ریشه و جایگاه ویژه‌ای دارد. انگاره تعاملی خودشکوفایی شخصیت این مفهوم از ترکیب انگاره تعاملی شخصیت و انگاره خودشکوفایی تعاملی به دست می‌آید و به‌عنوان مدلی جامع برای توسعه شخصیت، خودآگاهی، و هویت پایدار مطرح می‌شود. انگاره حمایت تربیتی تیزهوشی دستاوردهای جدید در قلمرو روان‌شناسی تربیت تیزهوشی در قالب یک پارادایم خاص نشان می‌دهد که موفقیت دانش‌آموزان تیزهوش تنها به آموزش شناختی محدود نمی‌شود، بلکه… پارادایم خویشتنداری آفرینشی: تعامل هیجان اندیشه، هوش تعاملی و خصیصه‌های شخصیتی پارادایم مورد نظر شما بر اساس ترکیب تعاملی چندین عامل روان‌شناختی شامل «هیجان اندیشه»، سه نوع هوش تعاملی (هوش تجربی، تحصیلی و تحلیلی)، و خصیصه‌های شخصیتی… انگاره تعامل تکاملی در روان‌شناسی انسانی انگاره تعامل تکاملی (Evolutionary Interaction Paradigm) در روان‌شناسی انسانی به روند پویا و چندبعدی تعامل انسان با خود، دیگران و محیط اشاره دارد که در آن… انگاره سیر خویشتن «انگاره سیر خویشتن»، یک الگوی ذهنی و روان‌شناختی است که فرایند رشد و تعالی فردی را به‌عنوان یک مسیر پیوسته و پویا ترسیم می‌کند. ظرفیّت تکاملی پویافرینی ترکیب سه عنصر هیجان اندیشه، هوش تکاملی و پویایی تحلیلی منجر به ظهور یک پارادایم روان‌شناختی و شناختی نوین می‌شود که به فرد این امکان را می‌دهد تا در… ظرفیّت متعالی ظرفیت متعالی به معنای حداکثر توانایی فرد در ادغام هوش‌های چندگانه (تحلیلی، انطباقی، عملیاتی، راهبردی) در قامت «هوش تکاملی» با ویژگی‌های شخصیتی بنیادی… هیجان اندیشی شخصیتی این پارادایم را می‌توان به عنوان یک چارچوب جامع روان‌شناختی برای تحلیل تعاملات پیچیده بین مؤلفه‌های هیجانی، شناختی، و شخصیتی ارائه کرد. انگاره جامع پویایی خلّاقیّت در آموزش و یادگیری این پارادایم جامع، خلاقیت را فرایندی پویا و چندوجهی می‌داند که نتیجه تعامل متقابل عوامل فردی، محیطی و فناورانه است. چشم‌انداز نظام یافتگی فردی فرهنگی در پرورش استعداد پارادایم حاصل از جمع‌بندی مطالعات درباره پرورش استعداد و تعلیم دانش‌آموزان با استعداد با تحلیل کلی مطالعات می‌توان یک پارادایم جامع برای درک و توسعه استعداد… پارادایم تلفیقیِ شناختی-ارزشی نخبگی مفهوم نخبگی و تیزهوشی با وجود استحکام نظری، همچنان در معرض چالش‌های ارزشی و شناختی قرار دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تفکر متمایز و رفتار شناختی خاص افراد… هوش تکاملی «هوش تکاملی»به مثابه یک ظرفیت تعاملی جامع شامل هوشهای انطباقی، راهبردی و عملیاتی به شمار می آید. به معنای توانایی جامع برای تصمیم‌گیری، یادگیری، انطباق با… هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی به‌مثابه بنیان پارادایم شکوفایی این مقاله با تکیه بر مفهوم «هستی تکاملی: تعامل پویای معنوی»، به تبیین چارچوب فلسفی پارادایم «تعامل تکاملیِ زیست و شکوفایی معنوی» می‌پردازد. آیا خودباوری دختران و پسران تیزهوش با هم فرق دارد؟ جنسیت در خودباوری نوجوانان تیزهوش اثر دارد، اما نه در همه‌جا. برنامهٔ آموزشی، نوع استعداد و محیط نیز این تصویر را شکل می‌دهند و مشاوره در آن نقشی کلیدی دارد. تیزهوشی ریاضی تیزهوشی ریاضی نظامی روانی است که از برجستگی در ادراک تجسمی، استدلال، حل مسأله، اندیشهٔ واگرا و پیش‌بینی، همراه با انگیزه‌ای درونی به ریاضیات، پدید می‌آید. سیاست‌های جلب مشارکت نخبگان در سیاست‌گذاری فرهنگی مشارکت نخبگان در سیاست‌گذاری فرهنگی بر دو سیاست بنیادین استوار است: توجه به ویژگی‌های نخبگان و بهسازی نظام مدیریت فرهنگی. این نوشتار ابعاد آن را بررسی می‌کند. اجتماعی شدن و فرهنگ‌پذیری فرهنگ چیزی نیست که انسان یکباره آن را جذب خود کند، بلکه چیزی است که آموخته می‌شود. دربارهٔ چگونگی این آموختن، هر یک از رشته‌های علوم انسانی از زاویهٔ ویژهٔ… نخبگی رهبری نخبگی رهبری چیست و در چه شرایطی ظهور می‌یابد؟ این مقاله ذهنیت تدبیری، چهار نظریهٔ عمده، تعریف یکپارچه و خصایص کلی نخبگی رهبری را مرور می‌کند. نقش هویّت‌یابی شغلی در سازگاری همسران هویّت‌یابی شغلی و خانوادگی با دغدغه‌هایی همراه است که بر عزّت نفس همسران اثر می‌گذارد و ممکن است تعارض شغل و خانواده را به ناسازگاری زناشویی بکشاند. اشتغال زنان و بهداشت روانی اشتغال زنان همیشه با رضایت و بهداشت روانی آنان همراه نیست؛ افسردگی شغلی، عزت نفس شغلی، شیوه‌های مقابله‌ای و نقش موضع نظارت و حمایت اجتماعی بررسی می‌شود. عدالت حرفه‌ای: سن، مزد و جنسیت عدالت سنی، عدالت در پرداخت دستمزد و دوری از تبعیض جنسیتی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی و فعالیت حرفه‌ای کارکنان را افزایش می‌دهد. فضای سازمانی و کارایی سازگاری اجتماعی، فضای دوستانه و فرهنگ‌پذیری چگونه بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و کارایی اثر می‌گذارند؟ نقش جنسیت در ثبات شغلی نیز بررسی می‌شود. امنیّت شغلی و پیامدهای تشویش شغلی امنیّت شغلی از خواسته‌های اساسی هر شاغل است. ناامنی شغلی به ناراحتی‌های عصبی، سوانح، مصرف الکل و بیماری‌های قلبی می‌انجامد و سبک مدیریّت در آن نقش دارد. نظریه‌های فرهنگی تصمیم‌گیری تصمیم‌گیری واکنشی به موقعیتی خاص است که با باورها، ارزش‌ها و رفتارها پیوند دارد. این مقاله نظریه‌های توصیفی و هنجاری آن را در چشم‌انداز فرهنگی بررسی می‌کند. نخبگان نهادی: حرفه‌گرایی، ثبات سازمانی و کنترل حزبی نخبگان نهادی با تکیه بر حرفه‌گرایی در سازمان‌های دولتی و خصوصی فعالیت می‌کنند؛ ثبات سازمانی، نظارت نخبگان سیاسی و کنترل حزبی، مشارکت آنان را سامان می‌دهد. انگارهٔ آمادگی‌افزایی اعتباری در تبیین رضایت شغلی انگارهٔ «آمادگی‌افزایی اعتباری» رضایت شغلی را بر سه حیطهٔ آمادگی شغلی، حرفه‌اندوزی و اعتبار محیطی استوار می‌داند و عوامل هر حیطه را بررسی می‌کند. انزوا و کناره‌جویی در چشم‌انداز تعاملی انزوا در روان‌شناسی تیزهوشی چیست؟ نشانه‌ها، عوامل دوسویه، پیوند آن با خلّاقیّت و نخبگی، پیامدهای هیجانی و تحصیلی و راه‌های انزوازدایی و پرورش اجتماعی سرشت: نخستین پایهٔ نظام روان سرشت در روان‌شناسی تعاملی پایه‌ای است که بر ذات، فطرت، غریزه و نهاد آدمی دلالت دارد؛ نگاهی به جایگاه آن در رفتار، شخصیت، شناخت و پاک‌زیستی. وجاهت: مؤلفه‌ای از ارجمندی در رواندرمانی «وجاهت» یعنی توجه به عقاید معنوی فرد و برخورداری از تشویق مورد انتظار؛ مؤلفه‌ای از ارجمندی که در رواندرمانی تعاملی جایگاهی مهم دارد. بینش: از بینایی تا دریافت درونی بینش یعنی نگریستن ارتجالی به ابعاد یک موقعیّت و دیدن سریع فحوای مطلب؛ گذری از ظاهر به باطن پدیده‌ها که ستون خلّاقیّت و بلوغ حرفه‌ای است. پیشرفت و پیشرفت‌طلبی در گسترهٔ تیزهوشی پیشرفت چیست و چه عواملی آن را پدید می‌آورند؟ بررسی انگیزه پیشرفت، ساختار تعاملی پیشرفت تحصیلی، تیزهوشی پیشرفتگی و پیشرفت‌طلبی نخبگان و کارمندان. بالندگی: رکن رشد در قلمرو ارجمندی بالندگی یعنی پویایی فردی و کارآمدی هدفمندانه برای بهترین بودن؛ مؤلفه‌ای از قلمرو ارجمندی که از سنجیدگی برمی‌خیزد و زمینهٔ رضایت از زندگی را فراهم می‌آورد. فردیت (تفرّد): نیاز بنیادین روان فردیت، یعنی استعدادها، نگرش‌ها و علایق ویژه و انفرادی، در همهٔ انواع تیزهوشی حفظ و تقویت می‌شود و پذیرش آن از سوی جامعه، ضامن بقا و توسعهٔ آن است. گشودگی: پذیرندگی روان در برابر تازگی گشودگی، ظرفیت «راحت‌درونی» و گشوده‌رویی در قبال تجربه است؛ نیرومندترین خصیصهٔ شخصیتی خلّاقیت که با انعطاف شناختی، تخیّل و جست‌وجوگری حسّی پیوند دارد. نقش اشتغال والدین در بهداشت روانی فرزند تجارب شغلی پدر از راه بازتاب شغلی و شیوه‌های فرزندپروری بر رفتار فرزند اثر می‌گذارد و اشتغال مادر نیز روابط او با فرزندش را دگرگون می‌کند. نقشهٔ مفهوم: هیجان اندیشه راهنمای حوزهٔ «هیجان اندیشه» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 58 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. نقشهٔ مفهوم: هوش راهنمای حوزهٔ «هوش» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 19 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. نقشهٔ مفهوم: تیزهوشی و استعداد راهنمای حوزهٔ «تیزهوشی و استعداد» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 82 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. نقشهٔ مفهوم: خلاقیت راهنمای حوزهٔ «خلاقیت» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 41 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. نقشهٔ مفهوم: نخبگی راهنمای حوزهٔ «نخبگی» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 21 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. نقشهٔ مفهوم: شخصیت راهنمای حوزهٔ «شخصیت» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 50 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. افسردگی: خاستگاه تعاملی، تیزهوشی و محیط کار افسردگی از مسیر بیتابی روانی می‌گذرد و هم در نوجوانان تیزهوش و هم در محیط کار، با خودباوری، عزت نفس و انتظارات غیرواقع‌بینانه پیوندی تنگاتنگ دارد. امنیت: از آرامش روانی تا انتظارات اجتماعی تیزهوش امنیت از نخستین خواسته‌ها و ابتدایی‌ترین انتظارات هر فرد از محیط زندگی و کار خویش است. در مباحث روان‌شناسی کار و مدیریت، این مفهوم بیش از هر جای دیگر در… تعهّد سازمانی: ریشه‌ها، عوامل و پیامدها تعهّد سازمانی از دیدگاه انگارهٔ «تجاذب اقتصاری» از دو حوزهٔ سازمان‌پذیری و فردپذیری پدید می‌آید و با رضایت شغلی، پایداری و پیشرفت‌طلبی کارکنان پیوند دارد. تنیدگی: سرچشمه‌ها، پیامدها و پیوند آن با خلّاقیّت تنیدگی از تعامل شخصیّت با شغل، تعارض نقش‌های شغلی و خانوادگی و تجربهٔ کاری والدین سرچشمه می‌گیرد و حتی در حیطهٔ هیجانی افراد خلّاق نیز دیده می‌شود. خودارجدهی: ارزش‌نهی آدمی به خویشتن خودارجدهی یکی از مفاهیم بنیادی در شناخت ویژگی‌های نگرشی دانش‌آموزان تیزهوش به شمار می‌آید. این مفهوم با خودباوری و موضع نظارت پیوندی ریشه‌ای دارد. نبوغ: از استعداد موفقیت‌آمیز تا نبوغ نوآورانه نبوغ حاصل درآمیختن استعداد و موفقیت در یک زمینهٔ بسیار خاص است و با نوآوری به نخبگی می‌رسد؛ اما بی‌خودشناسی، نبوغ فوق‌العاده نیز به‌تنهایی رهایی‌بخش نیست. وظیفه‌مندی در گسترهٔ شخصیت، هیجان اندیشه و رضایت از زندگی وظیفه‌مندی یعنی انجام درست و ماهرانهٔ کار به طریق خاص. این رگهٔ شخصیت با هیجان اندیشه، پویایی روانی و رضایت از زندگی پیوند نزدیکی دارد. کمال‌گرایی در گسترهٔ تیزهوشی و نخبگی کمال‌گرایی در میان تیزهوشان و نخبگان بیش از دیگران است. این مقاله خاستگاه‌ها، پیوند آن با پیشرفت‌طلبی و استقلال، و جنبه‌های سالم و کژکنشانهٔ آن را بررسی می‌کند. پویایی ذهن: مقیاس نخست هیجان اندیشه پویایی یعنی احساس نیرومندی شدید همراه با شیفتگی در تجربهٔ کنجکاوانه برای کشفی بزرگ؛ نخستین مقیاس هیجان اندیشه و پشتوانهٔ خلّاقیّت تیزهوشان. خشنودی: از رضایت شغلی تا خشنودی از زندگی خشنودی احساس خوشایندی است که از برآورده شدن انتظارات اساسی فرد پدید می‌آید. خشنودی شغلی جزئی از خشنودی از زندگی است و به امنیت، حمایت محیطی و شخصیت بستگی دارد. شیفتگی: انگیزهٔ پنهان آفرینندگی «شیفتگی برای تجربه» به این معناست که فرد با همهٔ وجود و با مشغولیّت سرسختانه به یک مسأله، در پی آن است که از آن سر درآورد؛ ولو آن مسأله تجربه‌کردنی نباشد. احساس بدبختی و درماندگی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها احساس بدبختی عاملی از هیجان‌پذیری در آزمون برژه است و درماندگی محور سطوح رواندرمانی تعاملی؛ این مقاله پیوندها و تفاوت‌های این دو مفهوم را بررسی می‌کند. اصالت و نوآوری: همانندی‌ها و تفاوت‌ها دو مفهوم «اصالت» و «نوآوری» در قلمرو خلّاقیّت و تیزهوشی بسیار به کار می‌روند و گاه یکی به جای دیگری می‌نشیند. بیتابی و تنیدگی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها در چشم‌انداز تعاملی بیتابی روانی و تنیدگی در کنار هم: تعریف هر یک، پیوند آن‌ها با انتظار، افسردگی و رضایت شغلی، و تفاوتشان در خاستگاه، پیامد و رابطه با خلّاقیّت. بیتابی روانی و اضطراب: خاستگاه، پیوند و تمایز «بیتابی روانی» و «اضطراب» دو مفهوم نزدیک به هم در قلمرو هیجان و بهداشت روانی هستند که در نگاه نخست ممکن است یکسان به نظر برسند. بیمناکی و اضطراب: همانندی‌ها و تفاوت‌ها دو مفهوم «بیمناکی» و «اضطراب» در نگاه نخست هم‌معنا به نظر می‌رسند؛ زیرا هر دو با نگرانی، ناآرامی و کاهش توان فرد در رویارویی با مسائل همراه‌اند. بینش و استنباط: دو راه گذار از ظاهر به معنا در آثار مربوط به روان‌شناسی تیزهوشی و نخبگی، دو مفهوم «بینش» و «استنباط» بارها به کار رفته‌اند. هر دو به گونه‌ای از دریافت و فهم اشاره دارند؛ اما خاستگاه،… تصور و تجسّم: دو قالب ذهنی در گسترهٔ خلّاقیّت و تیزهوشی تصور مادهٔ مفهوم و پایهٔ هوش تحلیلی است و تجسّم زبان بیانی خلّاقیّت؛ این مقاله همانندی‌ها و تفاوت‌های این دو را در گسترهٔ تیزهوشی بررسی می‌کند. حمایت اجتماعی و حمایت محیطی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها در مباحث روان‌شناسی سازمانی، روان‌شناسی فرهنگی و قلمرو استعداد و تیزهوشی، دو مفهوم «حمایت اجتماعی» و «حمایت محیطی» بارها در کنار یکدیگر به کار رفته‌اند. خودباوری و عزّت نفس: ریشه و ثمره در نگرش تیزهوش خودباوری و عزّت نفس دو نگرش ملازم و جدایی‌ناپذیر در تیزهوشان‌اند؛ یکی ریشه و دیگری ثمره. این مقاله خاستگاه، نشانه‌ها و جایگاه هر یک را مقایسه می‌کند. خودباوری تحصیلی و نگرش تحصیلی: پیوندها و تفاوت‌ها خودباوری تحصیلی ستون نگرش تحصیلی است، اما با آن یکی نیست. این نوشتار تعریف، همانندی‌ها و تفاوت‌های این دو مفهوم را در گسترهٔ تیزهوشی بررسی می‌کند. خودباوری ریاضی و خودباوری تحصیلی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها مقایسهٔ خودباوری ریاضی و خودباوری تحصیلی تیزهوشان از حیث تعریف، پیوندها، خاستگاه، پیامدها و جایگاه هر یک در نگرش تحصیلی و نظام ارزشی ریاضی خودشکوفایی و تعالی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها خودشکوفایی و تعالی در گسترهٔ خلّاقیّت، رهبری و تیزهوشی: تعریف هر یک، پیوندهای آن دو و تفاوت‌هایشان در خاستگاه، پیامدها و جایگاه نظری. سرسختی شناختی و پیگیری: پیوند کل و جزء در گسترهٔ هیجان اندیشه مقایسهٔ سرسختی شناختی و پیگیری در نظریهٔ هیجان اندیشه: همانندی‌ها، پیوند با شخصیت و سرسختی روان‌شناختی و جایگاه آن دو در خلّاقیّت و رضایت از زندگی غنی‌سازی و تسریع: دو کوشش محتوایی بنیادین در پرورش استعداد غنی‌سازی و تسریع دو کوشش بنیادین محتوایی در پرورش استعدادند. این نوشتار تعریف، همانندی‌ها و تفاوت‌های آن دو را از حیث نوع تیزهوشی، تحول و پیامدها بررسی می‌کند. موضع درونی نظارت و اسناد علیّتی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها در تیزهوشی ریاضی موضع درونی نظارت و اسناد علیّتی دو عنصر پیوسته در نگرش خاص تیزهوشان ریاضی‌اند. این دو در چه چیز همانندند و در خاستگاه، جنسیّت و جایگاه تشخیصی چه تفاوتی دارند؟ نبوغ و آفرینندگی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها در مباحث مربوط به استعدادهای درخشان، دو مفهوم «نبوغ» و «آفرینندگی» بسیار به کار می‌روند و گاهی چنان به هم نزدیک انگاشته می‌شوند که مرز میان آن‌ها از نظر دور… نوسودمندی و نوآوری: همانندی‌ها و تفاوت‌ها مقایسهٔ دو مفهوم «نوسودمندی» و «نوآوری» در مکتب تعاملی: از خاستگاه و جایگاه در ساختار استعداد تا کاربرد در پرورش خلّاقیّت و پیوند با نبوغ و نخبگی. نیروی روانی و نیرومندی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها نیروی روانی و نیرومندی در گسترهٔ هیجان اندیشه چه پیوندی با هم دارند و در جایگاه نظری، نشانه‌ها و پیامدها برای خلّاقیّت و خشنودی از زندگی چه تفاوتی؟ هوش تجربی و کارآزمایی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها مقایسهٔ دو مفهوم هوش تجربی و کارآزمایی در مکتب تعاملی: جایگاه هر یک در پرورش استعداد، هیجان اندیشه، خلّاقیّت و تصمیم‌گیری، و همانندی‌ها و تفاوت‌های آن دو هوش تحصیلی و پیشرفتگی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها هوش تحصیلی در مکتب تعاملی مبنای برنامه‌های تسریع است و پیشرفتگی یکی از سه نوع تیزهوشی. این مقاله دو مفهوم را تعریف و همانندی‌ها و تفاوت‌هایشان را بررسی می‌کند. هوش تحلیلی و ظرفیّت تحلیلی: همانندی‌ها و تفاوت‌ها هوش تحلیلی و ظرفیّت تحلیلی در نگاه نخست یکسان می‌نمایند؛ این نوشته تعریف، همانندی‌ها و تفاوت‌های آن دو را در خاستگاه، سنجش و جایگاه نظری بررسی می‌کند. هیجان‌پذیری و حسّاسیّت: همانندی‌ها و تفاوت‌ها مقایسهٔ دو مفهوم «هیجان‌پذیری» و «حسّاسیّت» از نظر خاستگاه تحوّلی، نشانه‌ها، جایگاه در شخصیّت و پیوند آن‌ها با خلّاقیّت و زندگی تحصیلی و شغلی. کمال‌گرایی و وظیفه‌مندی: دو خصیصه در گسترهٔ استعداد و تیزهوشی کمال‌گرایی و وظیفه‌مندی هر دو در قلمرو پیشرفت تیزهوشان جای دارند؛ اما خاستگاه، نشانه‌ها و جایگاه آن‌ها در نظریه و در پرورش استعداد تفاوت‌های روشنی دارد. کنجکاوی و تجربهٔ کنجکاوانه: از برانگیختگی اندیشه تا سرسختی شناختی کنجکاوی و تجربهٔ کنجکاوانه هر دو از پویایی روانی سرچشمه می‌گیرند؛ اما یکی اندیشه را برمی‌انگیزاند و دیگری آن را به کاوشگری و کشف حقیقت می‌رساند. گرفتاری درونی و حالت پریشانی: دو چهرهٔ ناآرامی هیجانی در گسترهٔ خلّاقیّت تیزهوشان بروز خلّاقیّت در نوجوانان تیزهوش و مستعدّ به عوامل گوناگون شناختی، هیجانی و شخصیّتی بستگی دارد. یکی از این عوامل، ناآرامی‌های هیجانی است که در دو ابزار سنجش… آمادگی ریاضی: برنامه‌ای پنج‌مؤلفه‌ای برای شناسایی و پرورش آن آمادگی ریاضی چیست و برنامهٔ پنج‌مؤلفه‌ای پرورش آن از جلب نگرش عمومی و تشخیص مستقیم تا ساختار انعطاف‌پذیر و ارزشیابی محیطی چه پیامدهایی برای معلمان دارد؟ ارزش‌گذاری تیزهوش: دانش‌آموز چه چیز را ارزشمند می‌داند؟ شناخت آنچه دانش‌آموز تیزهوش ارزشمند می‌شمارد، یکی از کلیدهای فهم رفتار تحصیلی و سازگاری او به شمار می‌آید. استعداد نهفته: دانش‌آموز تیزهوشی که دیده نمی‌شود چرا برخی تیزهوشان حتی با هوش‌سنج‌های رسمی شناسایی نمی‌شوند، و معلم و مدیر برای کشف نخبگان نهفته و پرهیز از داوری نادرست دربارهٔ کم‌آموزی چه باید بکنند؟ انتظارات محیطی: سهم معلّم و مدرسه در پیشرفت تحصیلی و خلّاقیّت تیزهوشان انتظارات محیطی نوع تیزهوشی را دگرگون نمی‌کند، اما اگر واقع‌بینانه نباشد، انگیزهٔ تیزهوش را سست می‌کند. معلّم چگونه می‌تواند این انتظارات را تعدیل کند؟ انعطاف روانی: سازگاری دانش‌آموز با دگرگونی‌ها انعطاف روانی با سه عامل آسان‌گیری، ابهام‌جویی و نرمش سنجیده می‌شود و ساختار آموزشی انعطاف‌پذیر، زمینهٔ سازگاری دانش‌آموز مستعد را در مدرسه فراهم می‌سازد. بازی در چشم‌انداز تعاملی: جلوهٔ یکپارچهٔ نظام روان کودک بازی صرفاً رفتار یا کنش نیست؛ پدیده‌ای تعاملی است که همهٔ نظام روان کودک را یکپارچه جلوه‌گر می‌سازد و خود، یادگیری است. پیامدهای این نگرش برای معلمان. برتری‌طلبی و رقابت تحصیلی: مرز رقابت سالم و ناسالم در کلاس برتری‌طلبی در دانش‌آموزان تیزهوش ۸۴٪ بیش از همسالان است؛ این نوشتار مرز رقابت سالم و ناسالم و ضرورت مشاورهٔ اقتضایی را برای مشاوران مدرسه بررسی می‌کند. بهداشت روانی تیزهوش در آینهٔ خودباوری تحصیلی خودباوری تحصیلی تیزهوشان برتری محرزی دارد، اما بحران هویت، ضعف این خودباوری و کم‌آموزی می‌تواند چرخه‌ای از افسردگی و سوءرفتار را در آنان پدید آورد. بهسازی عاطفی ارزشی دانش‌آموز: از پختگی عاطفی تا حمایت محیطی در مدرسه بهسازی عاطفی ارزشی، فرایندی تدریجی برای لایروبی عواطف آسیب‌زا و رسیدن به پختگی عاطفی ارزشی است که مدرسه و معلم در بستر آن نقش بنیادی دارند. تفکیک در مکتب تعاملی: سیاست پایهٔ تفکیکی در ترازوی تجربهٔ جهانی سیاست پایهٔ تفکیکی و جهش پایه‌ای در پژوهش‌های جهانی چه آثار تحصیلی، اجتماعی و روان‌شناختی داشته‌اند و مکتب تعاملی چه جایگاهی برای آن‌ها در مدرسه قائل است؟ خطّ‌مشی انقباضی در پرورش تعاملی استعداد: فشرده‌سازی آموزش تیزهوش در کلاس عادی خطّ‌مشی انقباضی با فشرده‌سازی کوشش‌ها و حذف تکرار، پیشرفت تحصیلی تیزهوش را می‌افزاید؛ امّا اثر روانشناختی و اجتماعی مثبتی ندارد و جز با انعطاف کارساز نیست. خطّ‌مشی فراپایه در مدرسه: جایگاه، اثربخشی و ملاحظات برای مدیران خطّ‌مشی فراپایه با سه برنامهٔ کلاس بین پایه، کلاس بدون پایه و کلاس مشترک چه جایگاهی در پرورش استعداد دارد و مدیر مدرسه از آن چه باید انتظار داشته باشد؟ خودآگاهی شناختی و توانمندی ذهنی در کلاس درس تیزهوشان خودآگاهی شناختی، اشراف تیزهوش بر جریان شناخت خویش است. این مقاله پیوند آن را با توانمندی ذهنی، خودباوری و تصمیم‌گیری واگرا و پیامدهایش برای معلم بررسی می‌کند. خودباوری جسمانی: نگاه دانش‌آموز تیزهوش به توان بدنی خویش پژوهش‌های تطبیقی نشان می‌دهند نوجوانان تیزهوش، برخلاف خودباوری تحصیلی برجسته، از حیث قابلیّت‌های جسمانی اعتماد به نفس کم و خودباوری ضعیفی دارند. تیزهوشی استثنایی در مدرسه: سیاست تعاملی و طرح آموزش فردی برای پدیدهٔ دودامنه مکتب تعاملی برای دانش‌آموز تیزهوش استثنایی دو قالب آموزش جبرانی و پرورش تقویّتی پیشنهاد می‌کند و طرح آموزش فردی، مشاور را در دایرهٔ تخصّصی جای می‌دهد. راهنمایی و مشاورهٔ اقتضایی تیزهوشان: چارچوبی برای مشاور مدرسه راهنمایی و مشاوره حلقهٔ پیوند مبانی و تشخیص با آموزش و پرورش ویژه است و بر حسب نوع تیزهوشی، نظامی اقتضایی و مشاوری با شایستگی‌های ویژه می‌طلبد. رفاه اقتصادی و توسعهٔ خلّاقیّت: جایگاه مدرسه در برابر نابرابری خلّاقیّت به منزلهٔ کشف حقایق هستی، بر پایهٔ درست دیدن، مشاهدهٔ نیکو و کسب عبرت و بینش پدید می‌آید. ادراک پدیده‌های طبیعی پایه و بنیاد آفرینندگی و خلّاقیّت… شاخص‌های ارزشیابی برنامهٔ ویژهٔ تیزهوشان: مدیر مدرسه چه چیزی را بسنجد؟ بازنگری ویژگی‌های معلّم و تحلیل انتظارات محیطی، شاخص‌های ارزشیابی هر برنامهٔ ویژه را تشکیل می‌دهد. این شاخص‌ها چیست و مدیر مدرسه چگونه آن‌ها را می‌سنجد؟ ظرفیّت‌یابی: ابزارها و مؤلّفه‌های شناخت توانایی‌های بنیادین ظرفیّت‌یابی با «فهرست توانایی‌های پایه»، «آزمون هوش تحلیلی» و «فهرست ظرفیّت‌های شناختی» راهی برای شناخت توانایی‌های بنیادین و پشتوانهٔ کار مشاوره است. ماهیّت تعاملی انگیزش: معلّم و برانگیختن دانش‌آموز تیزهوش بازخورد دختران تیزهوش به معلّم مطلوب نشان می‌دهد که انتظار انگیزشی از معلّم در همهٔ پایه‌ها یکسان است و با افزایش پایهٔ تحصیلی فزونی می‌یابد. مبانی فرهنگی آموزش تیزهوش: مدرسه در بستر فرهنگ آموزش تیزهوشان به ساختار ویژه‌ای نیاز دارد که از معلم توانمند و مسلط، طراحی موقعیت‌های یادگیری خاص، دورهٔ تحصیلی مشخص و محتویات و مواد درسی ویژه تشکیل می‌شود. مرجعیّت در پرورش استعداد: معلّم به‌مثابهٔ الگو پرورش استعداد و خلّاقیّت تنها به محتوای برنامهٔ آموزشی وابسته نیست. کسانی که این برنامه‌ها را اجرا می‌کنند نیز در آن سهمی بنیادین دارند. مشاور خاص و مسائل ویژهٔ تیزهوشان در مدرسه چرا تیزهوشان، با وجود توانمندی برجسته در تصمیم‌گیری مستقل، به مشاور خاص نیاز دارند و مشاور مدرسه چگونه باید نظام نگرشی آنان را محور کار خود قرار دهد؟ مشکلات کلامی تیزهوشان: نشانه‌ها، ریشه‌ها و راهبردها برای معلّم مشکلات کلامی در میان برخی تیزهوشان، با وجود انگیزه و پشتکار، پدید می‌آید. ریشهٔ آن به روش یادگیری و نوع تیزهوشی بازمی‌گردد و شناخت آن برای معلّم ضروری است. نظام ارزشی نوجوانان تیزهوش: آنچه مشاور مدرسه باید بشناسد نظام ارزشی نوجوان تیزهوش زیر تأثیر جنسیّت، تحول و فرهنگ شکل می‌گیرد و بر خلّاقیّت، سازگاری و هویت شغلی او اثر می‌گذارد. شناخت آن برای مشاور مدرسه ضروری است. نگرش عمومی در قبال تیزهوشی: پیش‌داوری‌ها و پیامدهای آن برای معلّم نگرش عمومی در قبال تیزهوشی، میزان پیوند و همنوایی اجتماعی میان مردم و تیزهوشان را تعیین می‌کند. پیش‌داوری‌ها چگونه تیزهوشان را نهفته نگه می‌دارند؟ هیجان اندیشه در پایه‌های تحصیلی: پویایی و بیتابی از پایه‌ای به پایهٔ دیگر خلّاقیّت دانش‌آموزان تیزهوش و مستعد تنها به ظرفیّت‌های شناختی آنان بستگی ندارد. براساس پارادایم شش وجهی شخصیّت خلّاق (متعلّق به نگارنده)، خلّاقیّت به «هیجان… ورود زودتر به دبستان: ملاحظات روان‌شناختی پذیرش زودهنگام کودک مستعد پرورش استعداد و تیزهوشی در مدرسه به برنامه‌های گوناگونی بستگی دارد که هر یک ویژگی‌ها و پیامدهای خاص خود را دارند. پایداری در امور: پشتکار دانش‌آموز در پیوند با سرسختی شناختی و خلّاقیّت پشتکار و ثبات قدم دانش‌آموز در انجام امور، از جمله ویژگی‌هایی است که مشاوران مدرسه همواره با آن سروکار دارند. پرورش رهبری در مدرسه: از تشخیص و تحوّل تا گروه مطالعاتی منظّم رهبری عرصهٔ مهم بروز انواع سه‌گانهٔ تیزهوشی است؛ نشانه‌ها، روش‌های تشخیص، تحوّل و برنامه‌های پرورش رهبران فعّال و نظری در مدرسه. پرورش‌پذیری تیزهوشی: آیا مدرسه می‌تواند تیزهوشی بسازد؟ یکی از پرسش‌های اساسی معلمان و مدیران مدرسه آن است که آیا مدرسه می‌تواند تیزهوشی را پدید آورد یا تنها می‌تواند آنچه را از پیش در دانش‌آموز وجود دارد، شکوفا… تعامل شخصیت و پیشه: آمادگی روانی، امنیت شغلی و پویایی شغلی کارکنان پویایی و تلاش حرفه‌ای هر شاغل به تعامل خصوصیات شخصیتی او با مقتضیات کیفی شغلش بستگی دارد. امنیت شغلی و آمادگی روانی حلقهٔ پیوند این تعامل‌اند. رهبری در بستر فرهنگ: تفاوت‌های فرهنگی در سبک رهبری و پیامدهای آن برای مدیران سازمان فرهنگ‌های گوناگون با ارزش‌های متفاوت، رهبران خاصی را ترجیح می‌دهند. این مقاله شواهد «باس»، «برنال» و «فو» و پیامدهای آن را برای مدیران سازمان بررسی می‌کند. هوش تحلیلی و رضایت شغلی: چرا کارمند توانا ناخشنود می‌شود؟ رضایت شغلی کارکنان به هوش تحلیلی آنان بستگی ندارد و بیتابی روانی آن را به‌طور معکوس پیش‌بینی می‌کند. سازش‌یافتگی محیطی نیز ضامن خشنودی شغلی نیست. هویّت شغلی: پشتوانهٔ تصمیم‌گیری و بهداشت روانی کارکنان هویّت شغلی روشن و نیرومند، آمادگی برای تصمیم‌گیری شغلی را پدید می‌آورد، از آشفتگی روانی می‌کاهد و پایهٔ اشتغال و بهره‌وری سازمانی به شمار می‌آید. استقلال‌طلبی نوجوان: میان خودمختاری و نیاز به حمایت و امنیت در خانه استقلال‌طلبی نیازی بنیادین در نوجوان مستعد است. پذیرش و احترام والدین به آن، در کنار حمایت و تعدیل توقّعات، راه رشد سالم فرزند را هموار می‌کند. انتظارات محیطی در خانه: وقتی توقع پدر و مادر از توان فرزند تیزهوش پیشی می‌گیرد توقع پدر و مادر از فرزند تیزهوش تا کجا سازنده است؟ قالب تکوینی، نوع تیزهوشی و پیامد انتظارات غیرواقع‌بینانه، همراه با رهنمودهایی برای تعدیل توقعات در خانه. بازی کودک در خانه: آنچه بازی از روان کودک آشکار می‌کند پدر و مادرها هر روز بازی فرزند خردسال خود را می‌بینند. بیشتر آنها بازی را سرگرمی و وقت‌گذرانی کودک می‌دانند. تفرّد در خانواده: بگذاریم فرزندمان خودش باشد تفرّد یا تحقّق فردیّت، نیاز بنیادین فرزند مستعد است. پذیرش، احترام و تشویق استقلال او از سوی پدر و مادر، راه خودیابی و معنایابی را برایش هموار می‌کند. حسّاسیّت در فرزند تیزهوش: فرزندی که همه چیز را عمیق‌تر حس می‌کند بسیاری از پدر و مادرها می‌بینند که فرزندشان به رنگ لباس دوستانش، به صدای اطرافیان یا به رفتار ناعادلانهٔ یک معلّم، بیش از همسالان خود توجّه نشان می‌دهد. خصایص شخصیتی تیزهوش ریاضی: فرزند ریاضی‌دان خود را بهتر بشناسیم خودپایایی، استقلال‌جویی، رقابت‌طلبی و شیوهٔ یادگیری عمیق و پیگیر؛ آنچه پدر و مادرها باید دربارهٔ شخصیت فرزند تیزهوش ریاضی بدانند. غنی‌سازی، تسریع یا تفکیک؟ راهنمای پدر و مادر در گزینش برنامهٔ آموزشی فرزند تیزهوش غنی‌سازی، تسریع و تفکیک برای کدام فرزند تیزهوش سودمندند؟ پژوهش‌ها چه می‌گویند و پدر و مادر در گزینش برنامهٔ آموزشی فرزند به چه نکته‌هایی باید توجه کنند؟ فعّالیّت گروهی و فوق‌برنامه: فرزند تیزهوشی که از مشارکت در جمع کناره می‌گیرد فعّالیّت ابتکاری و مشارکت در کارهای گروهی از نخستین سال‌های زندگی دیده می‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این مهارت‌ها آموختنی‌اند و خانواده باید آن‌ها را بشناسد. مشکلات کلامی تیزهوشان: وقتی فرزند باهوش در گفتن و نوشتن می‌لنگد پیشرفت تحصیلی فرزند تیزهوش به عوامل گوناگونی بستگی دارد. بسیاری از پدران و مادران گمان می‌کنند فرزند تیزهوش در همهٔ زمینه‌ها یکسان می‌درخشد. اما چنین نیست. خلّاقیّت فرزند در گذر سال‌ها: ملاحظات تحوّلی برای پدر و مادر خلّاقیّت فرزند از دو سرچشمهٔ موهوبی و محیطی شکل می‌گیرد و با گذر سن و نیز بر پایهٔ جنسیت دگرگون می‌شود. خانواده در این مسیر چه نقشی دارد؟ موضع برونی نظارت و جامعه‌پذیری: وقتی فرزند تیزهوش رویدادها را به بیرون از خود نسبت می‌دهد آیا فرزند تیزهوشی که پیشامدها را به عوامل بیرونی نسبت می‌دهد دچار ضعف است؟ این نوشتار موضع برونی نظارت، پیوندش با جامعه‌پذیری و نقش خانواده را بررسی می‌کند. پایداری در امور در خانه: نظم، اعتقاد و پایبندی در پرورش پشتکار فرزند پایداری در امور از سه عامل نظم، اعتقاد و پایبندی شکل می‌گیرد. این مقاله نقش آن را در درس، خلّاقیّت و آینده‌نگری فرزند برای پدر و مادرها بررسی می‌کند. پرورش‌پذیری تیزهوشی در خانه: محیط چگونه تیزهوشی را آشکار یا پنهان می‌سازد؟ آیا خانه می‌تواند تیزهوشی بسازد؟ یافته‌ها نشان می‌دهند که فرهنگ، ارزش‌ها و درک خانواده تعیین می‌کنند تیزهوشی فرزند آشکار شود، شناخته شود و مورد توجه قرار گیرد. نقشهٔ مفهوم: کار و سازمان راهنمای حوزهٔ «کار و سازمان» در آثار دکتر کاظمی حقیقی: تعریف، مدخل‌های فرهنگ‌نامه، 11 مقاله به تفکیک مخاطب و فصل‌های کتاب‌ها در یک صفحه. استقلال‌طلبی در محیط کار: مرز خودمختاری و پیوندجویی در کارکنان رفتار کارمند در محیط شغلی تنها به مهارت‌ها و دانش تخصصی او بستگی ندارد. ویژگی‌های روانی و شخصیّتی، سهم مهمی در امنیّت شغلی و رضایت حرفه‌ای وی دارند. اشتغال، انسان و فرهنگ: غیبت از کار، سازش‌یافتگی سازمانی و نقش مدیریّت فعّالیّت شغلی کارکنان به خصایص انسان و فرهنگ هر جامعه بستگی دارد؛ غیبت از کار، سازش‌یافتگی سازمانی و حمایت محیطی، این پیوند را آشکار می‌کنند. تشخیص رهبری: از عنصرنگری تا تک‌بررسی و نگرش تعاملی رهبری در کنار تصمیم‌گیری و روابط اجتماعی یکی از مقوله‌هایی است که سنجش آن خطاپذیر است. یافته‌های تک‌بررسی‌ها و سنجش چندمنبعی چه درس‌هایی برای تشخیص آن دارند؟ خردورزی در تصمیم مدیر: پیامدسنجی، تعادل در امور و مهار هیجان خردورزی در تصمیم مدیر بر پیامدسنجی، عمل عاقبت‌اندیشانه، تعادل و مهار هیجان استوار است؛ مؤلفه‌هایی که بر مسئولیت‌پذیری و تعهد کارکنان اثر می‌گذارند. نخبگان دانش در سازمان: منطق معرفتی، استقلال اندیشه و جایگاه نهادی نخبگان دانش به حقیقت تعهد دارند و از منطق معرفتی خود پیروی می‌کنند؛ شناخت این ویژگی‌ها برای مدیرانی که با نیروی دانشی کار می‌کنند ضرورت دارد. پیوندجویی و عدالت اجتماعی در سازمان: نیاز کارکنان به پیوند و احساس دادگری محیط شغلی عادلانه، کارمندمحور و حمایت‌کننده، اعتبار محیطی و رضایت کارکنان را می‌افزاید و پیوندجویی، امنیّت شغلی و تعهّد سازمانی را استوار می‌سازد. بنیادهای شناختی خلّاقیّت: توجّه، ادراک، تفکر و جایگاه پرسش خلّاقیّت بر پایه‌های شناختی توجّه، ادراک و تفکر استوار است. این مقاله ویژگی‌های متمایز تیزهوش در این سه مرحله و نقش پرسش در پرورش آفرینندگی را بررسی می‌کند. اصالت گذشته: تجارب نخستین زندگی و بهسازی تعامل با پدر و مادر در روان‌درمانی تعاملی آدمی با گذشته‌اش زندگی می‌کند. اصالت گذشته و جایگاه ریشهٔ پدری و مادری در روان‌درمانی تعاملی، و بهسازی تعامل فرزند با پدر و مادر. روان‌درمانی حمایتی و درمان یکپارچه: از چتر پشتیبانی تا فرانگری در روان‌درمانی تعاملی روان‌درمانگری که با درمانجوی ناآرام روبه‌رو می‌شود، پیش از هر چیز باید روشن کند که با چه سطحی از درماندگی سروکار دارد. روان‌آرامی در برابر بی‌تابی روانی: آرامش به‌مثابهٔ هدف روان‌درمانی تعاملی جایگاه آرامش روانی و رفع بیتابی در انگارهٔ تعادل روان؛ از سرزندگی معنوی و دادپویی تا الگوی «روان‌آرامی» در روان‌درمانی تعاملی. انگارهٔ نوزندگی: قلمروها و مؤلّفه‌های بازسازی زندگی در درمانجو زندگی آدمی پدیده‌ای ایستا و یک‌بُعدی نیست. هنگامی که از بازسازی زندگی در درمانجو سخن می‌گوییم، باید بدانیم که زندگی نو بر چه پایه‌هایی استوار است و از چه… احساس دیده‌نشدن و احساس تحت فشاربودن: دو شکایت پنهان مراجع مراجعی که به روان‌درمانگر روی می‌آورد، همیشه شکایت اصلی خود را آشکارا بیان نمی‌کند. گاه آنچه بر زبان می‌آورد، خستگی، کم‌کاری یا ناخشنودی است؛ اما در پس آن،… مهرجویی و محرومیت عاطفی: نیاز به محبّت در مراجع از چشم‌انداز تعاملی مهرجویی نیاز مهم روانی است که به فرد امنیت می‌بخشد. افراط در آن به اعتیاد به تأیید دیگران می‌انجامد و محرومیت عاطفی از ریشه‌های بزه است. بحران‌های وجودی و معنایابی: مراجعی که راه خود را گم کرده است بحران‌های وجودی چه هنگام رخ می‌دهند و چگونه به فرصتی برای بازنگری در باورها، معنایابی و رشد معنوی مراجع بدل می‌شوند؟ پیامدهای آن برای روان‌درمانگر حمایت معنوی و معنویت حمایتی: پشتوانهٔ درونی مراجع در روان‌درمانی رضایت از زندگی و خشنودی آدمی به عوامل گوناگونی بستگی دارد. یکی از این عوامل اساسی به قلمرو معنوی زندگی فرد مربوط می‌شود. تحریک‌پذیری، خشم و نگرانی: خوانش تعاملی واکنش‌های تند مراجع در رواندرمانی تحریک‌پذیری، خشم و نگرانی مراجع در چشم‌انداز تعاملی از پیوند تحریک‌پذیری خودمختار و تعبیر شناختی آن پدید می‌آید و پیامدهایی برای روان‌درمانگر دارد. بدن‌لرزی: نشانهٔ بدنی هیجان اندیشه در مراجع و پیامدهای آن برای روان‌درمانگر بدن‌لرزی حالتی روان‌تنی است که با پویایی و سرسختی شناختی همراه می‌شود. شناخت جایگاه آن، روان‌درمانگر را در فهم نشانه‌های بدنی هیجان‌پذیری مراجع یاری می‌دهد. تشخیص تعاملی و فهرست‌های رضایت از زندگی: پشتوانهٔ نظری سنجش در روان‌درمانی تشخیص تعاملی، سازه‌های تعاملی و فهرست‌های رضایت از زندگی بر پایهٔ انگارهٔ آمادگی‌افزایی اعتباری؛ چشم‌اندازی یکپارچه برای سنجش در کار روان‌درمانگر با مراجع. حریم فردی: احترام به مرزهای درونی مراجع نوجوان در روان‌درمانی تعاملی حریم فردی مرزی رسمی و محترم میان فرد و جامعه است. مفهوم، پیوند آن با استقلال و تفرّد و جایگاهش در الگوهای روان‌درمانی تعاملی برای مشاوران بررسی می‌شود. تأثیر هیجان در تصمیم: سنجیدگی و چیرگی هیجانی در یاری مراجع به انتخاب‌های دشوار تصمیم‌گیری در موقعیت‌های حساس یکی از دشوارترین تجربه‌های مراجعانی است که به مشاور و روان‌درمانگر روی می‌آورند. خودنظم‌جویی و خودفراگیری منظّم: آنچه مشاور تحصیلی در مطالعهٔ دانش‌آموز مستعد باید بداند خودنظم‌جویی کوشش مستقل و منظّم دانش‌آموز تیزهوش با نظم درونی است که بر خودباوری مثبت و انگیزهٔ درونی تکیه دارد و پیامدهای روشنی برای مشاور تحصیلی دارد. دشوارانگاری ریاضی: باور تیزهوش به سادگی یا دشواری دانش ریاضی و پیامدهای آن برای مشاور تحصیلی بی‌تردید بُعد نگرشی، ساختار بنیادی تیزهوشی ریاضی را تشکیل می‌دهد. تیزهوش ریاضی از بافت اعتقادی و نگرشی نظام‌یافته‌ای برخوردار است. ورود زودتر به آموزش عالی: جایگاه، اثربخشی و ملاحظات مشاوره‌ای برای نوجوان پیشرفته ورود زودتر به آموزش عالی قالبی از جهش پایه‌ای است. جایگاه آن در سیاست پایهٔ تفکیکی، اندازهٔ اثر تحصیلی و اجتماعی و پیامدهایش برای مشاور تحصیلی بررسی می‌شود. پیوندجویی در نوجوانی تیزهوش: دوستی با دیگران و پایداری بر خویشتن پیوندجویی چیست و چرا برای نوجوان تیزهوش بنیادی است؟ نگاهی به پیوند دوستی با خودارجدهی، خودباوری، خلّاقیّت و مهرورزی، و راه ماندن بر خویشتن در کنار دیگران. چهره‌های هویّت در آیینهٔ نوجوانی: کدام چهره از هویّت را در خود می‌یابی؟ هویّت باور تو دربارهٔ خویشتن است. این مقاله سرچشمه‌ها و اجزای هویّت و سه چهرهٔ استوار، متعارض و موهوم آن را برای نوجوان روشن می‌کند. کم‌آموزی تیزهوش: باهوشم، اما چرا نمره‌ام پایین است؟ گاهی نوجوان تیزهوش با همهٔ توانایی‌اش نمرهٔ پایین می‌گیرد. این نوشته کم‌آموزی تیزهوش، ریشه‌های محیطی و عاطفی آن و پیامدهایش را برای خود تو بازمی‌گوید. پراکنده‌کاری: پریدن از این شاخه به آن شاخه و اصل تمرکز و تجمع پراکنده‌کاری یعنی پریدن از این شاخه به آن شاخه در کارها. این نوشته برای نوجوان تیزهوش، این ویژگی را در برابر پایداری در امور، نظم و اصل تمرکز و تجمع می‌سنجد. خودفراگیری منظّم: چگونه خودم درس خواندن را سامان دهم؟ خودفراگیری منظّم یعنی یادگیری مستقل و فردی. این مقاله برای دانش‌آموز دبیرستانی از معنای آن، پیوندش با کفایت خود، رشد آن در نوجوانی و نقش روش یادگیری می‌گوید. غرور شناختی: وقتی هوش، دیوار می‌سازد غرور شناختی یعنی دانسته‌های خود را کامل و فهم خویش را برتر از دیگران پنداشتن. این حالت راه یادگیری را می‌بندد و دانش را به ابزار خودبرتربینی تبدیل می‌کند. هم‌شکل‌طلبی در نوجوانی: آیا برای پذیرفته شدن، استعدادم را پنهان کنم؟ هم‌شکل‌طلبی یعنی غرق شدن در گروه همگنان. این نوشته برای نوجوان تیزهوش، پیوند آن را با هویّت، اعتبار تیزهوشی و حقّ تحوّل بموقع بررسی می‌کند. نقش فرد تیزهوش: سهم شما در پرورش استعدادتان شما در پرورش استعداد خود سهمی دارید. این نوشته با زبانی ساده خودباوری، تعدیل خودمحوری، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و سازگاری را در زندگی نوجوان تیزهوش بررسی می‌کند. شوخ‌طبعی: سرزندگی ذهن یا سپر دل؟ شوخ‌طبعی از عمده‌ترین تظاهرهای هیجانی خلّاقیّت است، در اندیشهٔ واگرا و حلّ مسأله نقش دارد و با اضطراب پیوندی وارونه دارد. سخنی با نوجوان تیزهوش. بحران‌های وجودی در نوجوانی: جست‌وجوی معنا در ذهن پرسشگر پرسش از مرگ، معنا و هدف زندگی، نشانهٔ گم‌شدن نیست. این نوشته به نوجوان پرسشگر نشان می‌دهد بحران وجودی چیست و چگونه می‌تواند به رشد و آرامش درونی بینجامد. عدد هوش من چه می‌گوید و چه نمی‌گوید؟ هوشبهر، تغییرپذیری هوش و آستانهٔ تیزهوشی هوشبهر شما عددی ثابت و همیشگی نیست و همه‌چیز را دربارهٔ شما نمی‌گوید. این نوشته از تغییرپذیری هوش، آستانهٔ تیزهوشی و پیوند هوش و خلّاقیّت سخن می‌گوید. مهرجویی در سال‌های استقلال: نیاز نوجوان به مهر و دوستی دیگران مهرجویی چیست و چرا نوجوان در سال‌های استقلال هم به مهر و فضای گرم انسانی نیاز دارد؟ این نیاز چگونه امنیت می‌بخشد و کجا به وابستگی به تأیید دیگران تبدیل می‌شود؟ هویّت شغلی پیش از شغل: آمادگی برای انتخاب رشته و آینده‌پویی تصمیم برای رشته و پیشهٔ آینده به آمادگی و هویّت شغلی روشن نیاز دارد. این مقاله عوامل این هویّت و پیوند آن با آینده‌پویی را برای نوجوان دبیرستانی بازمی‌گوید. هم تیزهوش، هم بی‌قرار: تیزهوشی استثنایی از چشم خود نوجوان گاهی استعداد درخشان و دشواری‌های توجّه، یادگیری یا هیجان در یک نوجوان کنار هم می‌نشینند. «تیزهوشی استثنایی» چیست و برای خود شما چه معنایی دارد؟ احساس تحت فشاربودن: نوجوان در برابر بار انتظار و فعّالیّت احساس تحت فشاربودن چیست و چرا نوجوان مستعد آن را تجربه می‌کند؟ جایگاه این احساس در «بیتابی»، پیوند آن با خلّاقیّت و واکنش‌های سالم در برابر تنیدگی. احساس دیده‌نشدن: وقتی در جمع هستی اما کسی تو را نمی‌بیند گاهی در کلاس نشسته‌اید، میان دوستانتان هستید یا با خانواده دور هم جمع شده‌اید؛ اما در درون حس می‌کنید کسی شما را نمی‌بیند. استعداد کودک را در خانه چگونه بشناسیم؟ دو فهرست برای نگاه دقیق‌تر پدر و مادر استعداد کودک در کارهای روزمرهٔ خانه دیده می‌شود؛ از بازی و گفت‌وگو تا حساب و هنر. دو فهرست استعداد کودک به پدر و مادر کمک می‌کند این نشانه‌ها را بهتر ببینند. راهنمای تفسیر فهرست حریم فردی: بالندگی فردی و درست‌زیستی چه می‌گویند؟ فهرست حریم فردی دو عامل دارد: بالندگی فردی و درست‌زیستی. این راهنما معنای هر عامل، مفهوم نمرهٔ بالا و پایین و ریشهٔ آن در روان‌شناسی تعاملی را شرح می‌دهد. راهنمای تفسیر فهرست آرامش روانی: استواری، بالندگی متعالی و پشتیبانی چه می‌گویند؟ فهرست آرامش روانی احساس رشد، پیشرفت و پشتیبانی را در زندگی امروز شما می‌سنجد. این راهنما معنای سه عامل آن و ریشه‌شان را در انگارهٔ تعادل روان روشن می‌کند. راهنمای تفسیر فهرست پایایی: هر عامل از آرامش، بی‌تابی و ناپایایی روانی چه می‌گوید؟ فهرست پایایی آرامش یا بی‌تابی روانی را می‌سنجد. این راهنما معنای هر عامل و نمرهٔ بالا و پایین آن را در چارچوب انگارهٔ تعادل روان روشن می‌کند. راهنمای تفسیر فهرست تعالی فردی: شش عامل استواری، پشتیبانی، تأثیر، تعالی، فردیت و معنویت دینی فهرست تعالی فردی چه می‌سنجد و نمرهٔ هر یک از شش عامل آن، یعنی استواری، پشتیبانی، تأثیر، تعالی، فردیت و معنویت دینی، از دیدگاه روان‌شناسی تعاملی چه معنایی دارد؟ راهنمای تفسیر فهرست تعادل: هر عامل چه می‌گوید؟ «فهرست تعادل» یکی از سنجه‌های سامانهٔ جستجوی استعداد است و در دستهٔ «بی‌تابی روانی» جای دارد. این سنجه کمک می‌کند ببینید اندیشیدن، اخلاق، پویایی، خردورزی،… راهنمای تفسیر فهرست ظرفیت تحلیلی شناختی: سه ظرفیت تحلیل، توالی‌یابی و ترکیب‌دهی تجربی فهرست ظرفیت تحلیلی شناختی چه می‌سنجد و نمرهٔ هر یک از سه عامل تحلیل، توالی‌یابی تجربی و ترکیب‌دهی تجربی دربارهٔ شیوهٔ یادگیری و اندیشیدن شما چه می‌گوید؟ راهنمای تفسیر فهرست ظرفیت‌های شناختی: تحلیل، کنجکاوی و دقت در زمینهٔ تخصصی «فهرست ظرفیت‌های شناختی» یکی از سنجه‌های جستجوی استعداد است و در دستهٔ استعدادیابی جای دارد. ویژگی اساسی این فهرست آن است که فرد را به‌طور کلی و بی‌زمینه… راهنمای تفسیر فهرست هدفمندی: بالندگی فردی، تأثیر و درستی متعالی فهرست هدفمندی چه می‌سنجد و هر یک از سه عامل بالندگی فردی، تأثیر و درستی متعالی دربارهٔ احساس استقلال، اثرگذاری و رضایت از زندگی شما چه می‌گوید؟ راهنمای تفسیر فهرست هوش موفق: هر عامل چه می‌گوید و نتیجه را چگونه بخوانیم فهرست هوش موفق چه می‌سنجد؟ معنای شش عامل آن، از تحلیل‌گری تخصصی نوآور تا جدیت در هدفمندی، و پیوند آن‌ها با سه بُعد موفقیت در دیدگاه نگارنده راهنمای تفسیر فهرست سرزندگی: بالندگی متعالی و پشتیبانی موجّه چه می‌گویند؟ «فهرست سرزندگی» یکی از سنجه‌های سامانهٔ جستجوی استعداد است و در دستهٔ «نارضایتی از زندگی» جای دارد. این فهرست نشان می‌دهد که فرد تا چه اندازه در زندگی خویش… راهنمای تفسیر فهرست رضایت زناشویی: اعتمادورزی، پذیرفتگی و پشتیبانی پیشرفت چه می‌گویند؟ فهرست رضایت زناشویی سه عامل اعتمادورزی، پذیرفتگی و پشتیبانی پیشرفت را می‌سنجد. این راهنما معنای هر عامل و نمرهٔ بالا و پایین آن را توضیح می‌دهد. راهنمای تفسیر فهرست خردمندی: هر عامل از سنجیدگی و هیجان در تصمیم چه می‌گوید؟ فهرست خردمندی چه می‌سنجد؟ معنای چهار عامل بی‌تعادلی، همه‌جانبه‌نگری، تأثیر هیجان در تصمیم و تشخیص هیجانی، و ریشهٔ آن‌ها در انگارهٔ هفت‌وجهی خردمندی راهنمای تفسیر فهرست تعهد فردی: استقلال، رعایتمندی، انضباط و مسؤولیّت‌پذیری چه می‌گویند؟ «فهرست تعهد فردی» چه می‌سنجد و هر عامل آن، از استقلال و رعایتمندی تا انضباط فردی و مسؤولیّت‌پذیری، دربارهٔ شما چه می‌گوید؟ راهنمایی برای خواندن درست نتیجه. راهنمای تفسیر فهرست رضایت شغلی: هر عامل چه می‌گوید فهرست رضایت شغلی خشنودی شما را از پنج جنبهٔ کار می‌سنجد. این راهنما معنای هر عامل، نمرهٔ بالا و پایین و ریشهٔ آن را در «آمادگی افزایی اعتباری» شرح می‌دهد. راهنمای تفسیر فهرست کرونا: تنهایی، بی‌تابی، نگرانی و افت کارکرد در دوران ابتلا فهرست کرونا چه می‌سنجد و هر یک از دو عامل آن، یعنی «تنهایی و بی‌تابی» و «نگرانی و افت کارکرد»، دربارهٔ تجربهٔ شما در دوران ابتلا به کرونا چه می‌گوید؟ راهنمای تفسیر فهرست ارجمندی: هر عامل چه می‌گوید؟ معنای پنج عامل فهرست ارجمندی (درست‌زیستی، بالندگی، وجاهت، خودکامیابی و احساس دیده‌نشدن) و شیوهٔ خواندن نتیجه بر پایهٔ قلمرو ارجمندی در رضایت از زندگی راهنمای تفسیر فهرست شخصیت کودکان: هر عامل از فرزند ما چه می‌گوید؟ راهنمای پدر و مادر برای خواندن نتیجهٔ فهرست شخصیت کودکان: ده عامل، از پراکنده‌کاری و نظم تا شیفتگی و تفرد کودکی، هر یک چه می‌گوید و چه نمی‌گوید. راهنمای تفسیر فهرست حمایت معنوی: پشتیبانی، تأثیر و معنویت حمایتی چه می‌گویند؟ فهرست حمایت معنوی سه عامل پشتیبانی، تأثیر و معنویت حمایتی را می‌سنجد. این راهنما معنای هر عامل، نمرهٔ بالا و پایین و شیوهٔ خواندن نتیجه را بیان می‌کند. راهنمای تفسیر فهرست خودگستری: انتخاب، بردباری، بهینگی، توفیق و کوشایی چه می‌گویند؟ «فهرست خودگستری» یکی از سنجه‌های سامانهٔ جستجوی استعداد است که در دستهٔ «مشاورهٔ ازدواج» جای دارد. این سنجه نشان می‌دهد ارزش‌ها، سنجیدگی، پشتکار و رضایت از… راهنمای تفسیر فهرست ظرفیت تجربی: بینش، تجسّم و هماهنگی چه می‌گویند؟ فهرست ظرفیت تجربی توان حرکتی، انرژی فعّالیّت و آرامش درونی در برابر مسئله را می‌سنجد. معنای عامل‌های بینش، تجسّم و هماهنگی و شیوهٔ خواندن نتیجه. راهنمای تفسیر فهرست استواری پویش: استواری و خودپویشی چه می‌گویند؟ فهرست استواری پویش احساس ثبات، رشد، سرزندگی و رضایت را در زندگی می‌سنجد. این راهنما معنای دو عامل «استواری» و «خودپویشی» و شیوهٔ خواندن نتیجه را توضیح می‌دهد. راهنمای تفسیر فهرست پاکزیستی: پایبندی، باور و جدید چه می‌گویند؟ فهرست پاکزیستی چه می‌سنجد و نمرهٔ هر عامل آن، یعنی پایبندی، باور و جدید، در پرتو مفهوم «پاکزیستی» و «انگارهٔ تعادل روان» چه معنایی دارد؟ راهنمای تفسیر فهرست درستی: پاکی، انضباط، آینده‌پویی و شایستگی چه می‌گویند؟ «فهرست درستی» یکی از سنجه‌های سامانهٔ جستجوی استعداد است که در دستهٔ «بیتابی روانی» جای دارد. این سنجه نشان می‌دهد نظم، نگاه رو به آینده، راستی و احساس… راهنمای تفسیر فهرست یکپارچگی شناختی: فراگستری و کنجکاوی تحلیلی چه می‌گویند؟ «فهرست یکپارچگی شناختی» یکی از سنجه‌های خودشناسی در سامانهٔ جستجوی استعداد است. این سنجه نشان می‌دهد نظم، تصمیم‌گیری سنجیده و کنجکاوی تحلیلی در کارهای… راهنمای تفسیر فهرست وظیفه‌مندی: سنجیدگی و اندیشه‌گردی فرایندی چه می‌گویند؟ فهرست وظیفه‌مندی دو خصیصهٔ سنجیدگی و اندیشه‌گردی فرایندی را می‌سنجد. در این راهنما معنای هر عامل، نمرهٔ بالا و پایین و پیوند آن با هیجان اندیشه را می‌خوانیم. راهنمای تفسیر فهرست بی‌تابی: عامل بی‌تابی از دل‌نگرانی، تردید و فشار ذهنی چه می‌گوید؟ فهرست بی‌تابی می‌سنجد ذهن شما این روزها چقدر با دل‌نگرانی، تردید و فشار درگیر است. در این راهنما معنای عامل، خاستگاه آن و شیوهٔ خواندن نتیجه آمده است. راهنمای تفسیر فهرست نیازها: امنیت، پیشرفت و تفرد چه می‌گویند؟ فهرست نیازها نشان می‌دهد رضایت شما از زندگی بیشتر به امنیت، به پیشرفت یا به یافتن جایگاهی ویژه گره خورده است. این راهنما معنای هر عامل را شرح می‌دهد. راهنمای تفسیر فهرست هیجان اندیشه: هر عامل از کنجکاوی، نیرومندی و بیتابی ذهن چه می‌گوید؟ «هیجان اندیشه» در روان‌شناسی تعاملی به آن دسته از حالات عاطفی و شخصیتی گفته می‌شود که هنگام درگیری ذهن با یک مسأله پدید می‌آیند. راهنمای تفسیر فهرست تعاملی استعداد: سه هوش، دو کنش و توانایی‌های ترکیبی چه می‌گویند؟ فهرست تعاملی استعداد پنج توانایی بنیادین را در زمینه‌هایی که خود می‌نویسید می‌سنجد؛ این راهنما معنای هر عامل و شیوهٔ خواندن نتیجه را روشن می‌سازد. وظیفه‌مندی ترکیبی: پیوند کنش وظیفه‌مندی با هوش‌های تحلیلی، تجربی و تحصیلی کنش وظیفه‌مندی چگونه با هوش‌های تحلیلی، تجربی و تحصیلی درمی‌آمیزد و چه جلوه‌هایی می‌سازد؟ بررسی این ترکیب‌ها و پیامد آن‌ها برای پرورش استعداد تحصیلی. شخصیت پایدار و پیماندار: مسئولیت‌پذیری و انضباط در سال‌های نوجوانی شخصیت پایدار و پیماندار چیست و مسئولیت‌پذیری و انضباط چگونه نوجوان را فردی منظم، کوشا و مورد اعتماد دیگران می‌سازد و به هویت و بهداشت روان او یاری می‌دهد؟ رضایت تحصیلی و خشنودی روانی نوجوان: پیوند تعاملی مدرسه و خانه رضایت تحصیلی یکی از هفت مؤلّفهٔ بهداشت روان نوجوان است. این مقاله پیوند آن را با تشویق پیشرفت، خشنودی روانی و رضایت خانوادگی برای پدر و مادر بیان می‌کند. درست‌زیستی و رضایت از زندگی: پیشروی خشنود، هدفمندی مجدانه و ارجمندی رضایت از زندگی در روان‌شناسی تعاملی برایند آرامش روان، تفرد و پیشرفت است؛ درست‌زیستی، بالندگی، پیشروی خشنود و هدفمندی مجدانه چه جایگاهی در آن دارند؟ بیتابی روانی و برتابش: دو قطب هیجان اندیشه در گسترهٔ هیجان تعلیل بیتابی روانی و برتابش چیستند و چه پیوندی با سرسختی شناختی، ریشه‌یابی تجربی، فراتحریک‌پذیری و خلّاقیّت دارند؟ مروری بر جایگاه آن‌ها در نظریهٔ هیجان اندیشه. الگوهای مرجعیت و استکمال در روان‌درمانی تعاملی: از راهنمایی تا استکمال مرجعیتی الگوهای مرجعیت، استکمال و استکمال مرجعیتی در روان‌درمانی تعاملی چه مؤلّفه‌هایی دارند و در کدام راهبرد درمان به کار می‌روند؟ حمایت و همکاری زناشویی در رضایت از زندگی: پشتیبانی همسران، آرامش زندگی و معنویت حمایتی پشتیبانی، هستهٔ مرکزی رضایت زناشویی است و همکاری همسر سهم چشمگیری در رضایت از زندگی دارد. این دو مؤلّفه چگونه به آرامش زندگی در خانه می‌انجامند؟ خلّاقیّت و محیط: کنجکاوی محیطی، تعارض محیطی و شخصیت خلّاق خلّاقیّت تنها از درون فرد نمی‌جوشد. کنجکاوی محیطی، حلّ مسألهٔ اکتشافی، تعارض محیطی و برازش فرد و محیط، چهرهٔ تعاملی شخصیت خلّاق را نشان می‌دهند. مدرسهٔ تعاملی و پرورش استعداد تیزهوشان: تفرّد، کفایت خود، تازگی در تصمیم‌گیری و همگن‌سازی فشرده مدرسهٔ تعاملی چگونه با تقویت تفرّد، یادگیری مستقلّ، نگرش کفایت خود، تازگی در تصمیم‌گیری و همگن‌سازی فشرده، استعداد تیزهوشان را می‌پرورد؟